آمانتادین (Amantadine) یک داروی ضد ویروس است که برای پروفیلاکسی و درمان آنفلوآنزا تیپ A، درمان پارکینسون، درمان واکنش‌های اکستراپیرامیدال ناشی از مصرف دارو و همچنین برای کاهش خستگی وابسته به بیماری ام‌اس به کار می‌رود.

در ادامه با کلینیک اعصاب و روان هیربد همراه باشید.

نام‌های تجاری:

Canada:

Endantadine

Mylan- Amantadine

PMS- Amantadine

Symmetrel

گروه دارویی-درمانی: 

ﻋﺎﻣﻞ ﺿﺪ ﭘﺎرﻛﻴﻨﺴﻮن، آﮔﻮﻧﻴﺴﺖ دوﭘﺎﻣﻴﻦ و ﻋﺎﻣﻞ ﺿﺪوﻳﺮوﺳﻲ

اشکال دارویی:

U.S:

ﻛﭙﺴﻮل، ﺧﻮراﻛﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻴﺪروﻛﻠﺮاﻳﺪ: ۱۰۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم

ﻛﭙﺴﻮل، ﺳﺎﻓﺖ ژل، ﺧﻮراﻛﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻴﺪروﻛﻠﺮاﻳﺪ: ۱۰۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم

ﻣﺤﻠﻮل، ﺧﻮراﻛﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻴﺪروﻛﻠﺮاﻳﺪ: ۵۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم ﺑﺮ ۵ ﻣﻴﻠﻲ ﻟﻴﺘﺮ ۴۷۳) ﻣﻴﻠﻲ ﻟﻴﺘﺮ) ﺷﺮﺑﺖ، ﺧﻮراﻛﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻴﺪروﻛﻠﺮاﻳﺪ؛، ۵۰ ﻣﻴﻠﻲﮔـﺮم ﺑـﺮ ۵ ﻣﻴﻠـﻲ ﻟﻴﺘـﺮ (۱۰ و ۴۷۳ و ۴۸۰

ﻣﻴﻠﻲ ﻟﻴﺘﺮ) ﻗﺮص ﺧﻮراﻛﻲ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻫﻴﺪروﻛﻠﺮاﻳﺪ: ۱۰۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم

مکانیسم عمل:

ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺿﺪ ﭘﺎرﻛﻴﻨﺴﻮﻧﻲ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﺑﻼک ﺑﺎزﺟﺬب دوﭘـﺎﻣﻴﻦ از ﻧـﻮرونﻫـﺎی ﭘـﻴﺶ ﺳﻴﻨﺎﭘﺴﻲ ﻳﺎ ﺑﺎ اﻓﺰاﻳﺶ ﺗﺮﺷﺢ دوﭘﺎﻣﻴﻦ از ﻓﻴﺒﺮﻫﺎی ﭘﻴﺶ ﺳﻴﻨﺎﭘﺴﻲ ﺑﺎﺷﺪ.

مکانیسم اثر دارو مشخص نیست، اماممکن است با تاثیر برساخت، آزادی سازی یا بازجذب دوپامین و نوراپی نفرین، عملکرد سیستم دوپامینرژیک را تقویت کند. به عنوان ضد ویروس آنفلوزا به نظر می رسد از Uncoating ویروس و آزاداسید نوکلئیک آن بداخل سلول های اپی تلیال تنفسی جلوگیری می کند.

موارد مصرف:

آمانتادین ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی و درﻣﺎن ﻋﻔﻮﻧﺖ وﻳﺮوﺳﻲ آﻧﻔﻮﻻﻧﺰای ﻧﻮع A اﺳﺖ و ﻫﻤﭽﻨـﻴﻦ در درﻣـﺎن ﭘﺎرﻛﻴﻨﺴﻮﻧﻴﺴﻢ (درﻣﺎن ﻋﻼﺋﻢ اﻛﺴﺘﺮاﭘﻴﺮاﻣﻴﺪال اﻟﻘﺎ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ دارو) اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد.

دوزبندی در بزرگسالان:

درﻣﺎن ﻋﻼﺋﻢ اﻛﺴﺘﺮاﭘﻴﺮﻣﻴﺪال اﻟﻘﺎ ﺷﺪه ﺗﻮﺳﻂ داروﻫﺎ: دوز ﺧﻮراﻛﻲ: ۱۰۰ ﻣﻴﻠﻲﮔـﺮم ۲ ﺑـﺎردر روز؛ اﮔﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺎ ۳۰۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در روز در دوزﻫﺎی ﻣﻨﻘﺴﻢ ﺗﺠﻮﻳﺰ ﺷﻮد.

ﺑﻴﻤﺎری ﭘﺎرﻛﻴﻨﺴﻮن: دوز ﺧﻮراﻛﻲ: دوز ﻣﻌﻤﻮل ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻮﻧﻮﺗﺮاﭘﻲ ۱۰۰ ﻣﻴﻠﻲﮔـﺮم ۲ ﺑـﺎردر روز؛ اﮔﺮ ﻧﻴـﺎز ﺑﺎﺷـﺪﻫﻤﺮاه ﺑـﺎ ﻧﻈـﺎرت دﻗﻴـﻖ ۴۰۰ﻣﻴﻠـﻲﮔـﺮم در دوزﻫـﺎی ﻣﻨﻘﺴﻢ،ﻣﺼـﺮف ﻣـﻲﺷـﻮد.

ﺗﻮﺟﻪ:

ﺑﻴﻤﺎران ﺑﺎ ﻳﻚ ﺑﻴﻤﺎری زﻣﻴﻨﻪای ﺟﺪی ﻳـﺎ اﻓـﺮادی ﻛـﻪ دوزﻫـﺎی ﺑـﺎﻻی دﻳﮕـﺮ داروﻫـﺎی ﺿـﺪ ﭘﺎرﻛﻴﻨﺴﻮن ﻣﺼﺮف ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ، ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺎ ۱۰۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در روز ﺷﺮوع ﻛﻨﻨﺪ.

اﮔﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﺎﺷﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﺗﺎ ۱۰۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم ۲ ﺑﺎردر روز ،ﻳﻚ ﺗﺎﭼﻨﺪﻳﻦ ﻫﻔﺘﻪ ﺑﻌﺪ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﺑﺪ.

دوزﺑﻨﺪی در اﻓﺮاد ﻣﺴﻦ:

ﺑﻴﻤﺎران ۶۵ ﺳﺎل: ﺗﻨﻈﻴﻢ دوز ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻛﻠﻴﻮی اﺳﺖ؛ ﺑﻌﻀﻲ ﺑﻴﻤﺎران وﻗﺘﻲ ﻛـﻪ دارو را در دو دوز ﻣﻨﻘﺴﻢ روزاﻧﻪ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﻲﻧﻤﺎﻳﻨﺪ، دارو را ﺑﻬﺘﺮ ﺗﺤﻤﻞ ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ.

دوزﺑﻨﺪی در اﺧﺘﻼل ﻛﻠﻴﻮی:

۳۰ Clcr ﺗﺎ ۵۰ ﻣﻴﻠﻲ ﻟﻴﺘﺮ ﺑﺮ دﻗﻴﻘﻪ: ۲۰۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم ۱ ﺑﺎر در روز، ﺳـﭙﺲ ۱۰۰ ﻣﻴﻠـﻲﮔـﺮم در روز اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد.

۱۵ Clcr ﺗﺎ ۲۹ ﻣﻴﻠﻲ ﻟﻴﺘﺮ ﺑﺮ دﻗﻴﻘﻪ: ۲۰۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم ۱ ﺑﺎر در روز، ﺳﭙﺲ ۱۰۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم ﻳﻚ روز در ﻣﻴﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد.

۱۵> Clcr، ﻣﻴﻠﻲ ﻟﻴﺘﺮ ﺑﺮ دﻗﻴﻘﻪ: ۲۰۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم ﻫﺮ ۷ روز ۱ ﺑﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد.

ﻫﻤﻮدﻳﺎﻟﻴﺰ: ۲۰۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم ﻫﺮ ۷ روز ۱ ﺑﺎر اﺳﺘﻔﺎده ﺷﻮد.

عوارض جانبی:

بی اشتهایی، تهوع، عصبی شدن، ناتوانی در تمرکز، بی خوابی، گیجی، تشنج، توهمات، گوشه گیری، تاری دید، اختلات گوارشی، آدم طبیعی و بندرت لکوپنی و بثورات جلدی از عوارض جانبی دارو هستند.

نوشیدن مشروبات الکلی در حین استفاده از این دارو آثار جانبی این دارو را افزایش میدهد این آثار عبارتند از:

مشکلات گردش خون – سرگیجه – منگی – غش – مغشوش شدن.

بنابراین زمانیکه که از داروی آمانتادین استفاده میکنید هرگز مشروبات الکلی مصرف نکنید.

این دارو در برخی میتواند باعث سرگیجه – منگی یا دید بلوری و یا مشکل در پیدا کردن تمرکز شود.

قبل از انجام هر کاری که احتیاج به دقت و توجه دارد مثل رانندگی از واکنش این دارو روی خودتان مطمئن شوید تا از بوجود آوردن خطر برای خود یا دیگران پرهیز کرده باشید.

اگر واکنشهای فوق الذکر خیلی دردسر ساز بودند به پزشک خود مراجعه کنید.

بلند شدن ناگهانی از خواب یا از یک موقعیت نشسته بطور ناگهانی برخواستن شدت این علائم را افزون میکند به آرامی از خواب برخواستن و یا از یک موقعیت نشسته به آرامی بلند شدن میتواند در تخفیف علائم پیش گفته موثر باشد.

در صورتیکه پس از مصرف این دارو احساس افسردگی و میل به خودکشی در شما پیدا شد با پزشک خود بفوریت تماس بگیرید.

آمانتادین میتواند باعث خشکی دهان بینی و گلو شود برای برطرف کردن موقت خشکی دهان میتوانید از آدامس استفاده کنید یا یک تکه یخ در دهان بگذارید در هر حال در صورتیکه خشکی دهان بیش از دوهفته طول کشید به پزشک یا دندان پزشکتان مراجعه نمایید.

تداوم خشکی دهان امکان بوجود آمدن بیماریهای دندان مثل پوسیدگی دندان – بیماری لثه و عفونتهای قارچی را افزایش میدهد.

این دارو میتواند منجر به ایجاد لکه وخالهای تور مانند به رنگ قرمز ارغوانی روی پوست شود.

این مشکل بیشتر برای زنها در قسمت پا و ساق پا معمولا پس از مصرف مداوم دارو برای بیش از یکماه رخ میدهد و مادامیکه از دارو استفاده میکنید این لکه ها وجود خواهند داشت اما پس از قطع دارو بعد از 2 تا 12 هفته این لکه ها محو میگردند .

درصورتیکه در این مورد سئوالی دارید آنرا با دکترتان مطرح کنید.

برای بیمارانی که آمانتادین را برای بیماری پارکینگسون استفاده میکنند یا مشکلات حرکتی که بعلت مصرف داروهای خاصی برای درمان مشکلات اعصاب روانشناختی روانشناختی و شرایط تهیج بوجود آمده اند.

بیماران پارکینگسون باید توجه داشته باشند که نباید بیش از حد فعالیت کنند از آنجاییکه پس از مصرف دارو شرایط آنها بهتر شده و بدن فعالیتش آسان تر صورت میپذیرد .

در اینحال آنچه امکان وقوع زیادی دارد بوجود آمدن جراحت ناشی از افتادن بیمار است.

افزایش فعالیت بایستی به مرور باشد تا به بدن زمان لازم برای تنظیم تغییرات در حفظ تعادل – گردش خون و هماهنگی داده شود.

برخی بیماران ممکن است حس کنند این دارو بعد از چند ماه استفاده اثر خود را روی آنها از دست داده است.

در صورتیکه چنین حسی داشتید با دکتر خود مطرح نمایید دکتر شما ممکن است نسبت به تغییر دوز یا قطع موقت دارو اقدام نماید.

موارد منع مصرف:

ﺣﺴﺎﺳﻴﺖ ﻣﻔﺮط ﺑﻪ آمانتادین ﻳﺎ ﻫﺮ ﻳﻚ از اﺟﺰای ﻓﺮﻣﻮﻻﺳﻴﻮن آن

ﺗﺪاﺧﻼت داروﻳﻲ:

داروﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ رﻳﺴﻚ C ﻫﺴﺘﻨﺪ (monitor therapy):

Methylphenidate, Metocloperamide

داروﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ رﻳﺴﻚ D ﻫﺴﺘﻨﺪ (consider therapy modification):

Antipsychotic (typical), virus vaccine (live/attenuated) Influenza

داروﻫﺎﻳﻲ ﻛﻪ رﻳﺴﻚ X ﻫﺴﺘﻨﺪ:

اﺗﺎﻧﻮل

رﻳﺴﻚ ﻓﺎﻛﺘﻮر در ﺑﺎرداری:

ﺟﺰو ﮔﺮوه C

ﺷﻴﺮ دﻫﻲ:

آمانتادین داﺧﻞ ﺷﻴﺮ ﻣﺎدر ﺗﺮﺷﺢ ﻣﻲﺷﻮد/ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ.

توجهات پزشکی-پرستاری / آموزش به بیمار – خانواده:

  1. در بیماری پارکینسون، تأثیر دارو تا دو هفته احساس نمی‌شود.
  2. در صورت بروز بی خوابی بهتر است دارو چند ساعت قبل از زمان خواب خورده شود.
  3. هرگز این دارو را بیش از مقدار تجویز شده مصرف نکنید.
  4. در عفونت‌های ویروسی، شدت و مدت علایم احتمالاً در خلال 1 تا 2 هفته کاهش می‌یابد.
  5. در بیماران مبتلا به اختلال عملکرد کلیه کاهش مقدار مصرف دارو ضرورت دارد.
  6. نوشیدن مشروبات الکلی در حین استفاده از این دارو آثار جانبی این دارو را افزایش می‌دهد.
  7. قبل از انجام هر کاری که احتیاج به دقت و توجه دارد مثل رانندگی از واکنش این دارو روی خودتان مطمئن شوید تا از به وجود آوردن خطر برای خود یا دیگران پرهیز کرده باشید.
  8. در صورتیکه پس از مصرف این دارو احساس افسردگی و میل به خودکشی در شما پیدا شد با پزشک خود تماس بگیرید.
  9. چنانچه مبتلا به بیماری‌هایی همچون صرع یا دیگر حملات تشنجی، نقایص قلبی، بیماری‌های کلیوی و یا کبدی هستید موارد را به اطلاع پزشک خود برسانید.
  10. این دارو ممکن است به جنین آسیب برساند. اگر شما باردارید و یا در طول درمان قصد دارید حامله شوید، حتما به پزشک خود اطلاع دهید.
  11. آمانتادین وارد شیر شده و ممکن است به کودک شیرخوار آسیب برساند. اگر شما به کودک خود شیر می‌دهید بدون مشورت با پزشک این دارو را مصرف نکنید.
  12. در صورتی که یک نوبت از مصرف دارو را فراموش کردید، به محض یادآوردن آن را میل کنید، ولی اگر تقریبا زمان مصرف نوبت بعدی فرارسیده باشد فقط آن نوبت را مصرف کنید و از دو برابر کردن آن خودداری نمایید.
  13. اگر شما واکسن آنفلوآنزا را در 14 روز اخیر دریافت کرده‌اید، قبل از مصرف آمانتادین به پزشک خود اطلاع دهید. همچنین درباره تمام داروهای با نسخه یا بدون نسخه‌ای که مصرف می‌کنید با پزشک خود صحبت کنید.
  14. از قطع ناگهانی دارو باید اجتناب شود.
  15. به علت افت فشار خون از تغییر وضعیت ناگهانی اجتناب کنید.

فارماکودینامیک / کینتیک:

  • ﺷﺮوع اﺛﺮ:۴۸ ﺳﺎﻋﺖ
  • ﺟﺬب:ﺟﺬب ﺧﻮﺑﻲ دارد.
  • ﺗﻮزﻳﻊ:۱/۵:Vd ﺗﺎ ۶/۱ ﻟﻴﺘﺮ ﺑﺮ ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم
  • ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ ﺑﺎﻧﺪﻳﻨﮓ: ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻛﻠﻴﻮی:۶۷٪ ،ﻫﻤﻮ دﻳﺎﻟﻴﺰ: ۵۹٪
  • ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﻴﺴﻢ: ﻗﺎﺑﻞ ارزﻳﺎﺑﻲ ﻧﻴﺴﺖ؛
  • ﻓﺮاﻫﻤﻲ زﻳﺴﺘﻲ: ۸۶ ﺗﺎ ۹۰ درﺻﺪ
  • ﻧﻴﻤﻪ – ﻋﻤﺮ ﺣﺬﻓﻲ: ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻛﻠﻴﻮی ﻧﺮﻣﺎل: ۱۶ ۶ ﺳﺎﻋﺖ ۹) ﺗﺎ ۳۱ ﺳﺎﻋﺖ)؛ اﻓـﺮاد ﻣﺴـﻦ ﻣﺮد ( ۶۰ ﺳﺎل) ۲۹ ﺳﺎﻋﺖ (رﻧﺞ: ۲۰ ﺗﺎ ۴۱ ﺳﺎﻋﺖ)؛ ﻣﺮﺣﻠﻪی ﻧﻬﺎﻳﻲ ﺑﻴﻤﺎری ﻛﻠﻴـﻮی: ۷ ﺗﺎ ۱۰ روز
  • زﻣﺎن ﭘﻴﻚ ﭘﻼﺳﻤﺎﻳﻲ: ۲ ﺗﺎ ۴ ﺳﺎﻋﺖ
  • دﻓﻊ: از ﻃﺮﻳﻖ ادرار ۸۰) ﺗﺎ ۹۰ درﺻﺪ ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻧﻴﺎﻓﺘـﻪ) و ﺑـﻪ وﺳـﻴﻠﻪ ﻓﻴﻠﺘﺮاﺳـﻴﻮن ﮔﻠـﻮﻣﺮوﻟﻲ و ﺗﺮﺷﺢ ﺗﻮﺑﻮﻻری اﻧﺠﺎم ﻣﻲ ﺷﻮد.

منبع:

مجموعه دارویی داروهای اعصاب و روان – دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران

کتاب فارماکوپه بیماری‌های اعصاب و روان

توجه : اطلاعات موجود در این پایگاه ‌داده، فقط جهت اهداف آموزشی و اطلاعات عمومی برای شما تأمین شده است و برای توصیه پزشکی، تشخیص و درمان نباید در نظر گرفته ‌شود. قبل از مصرف هر گونه دارو، تغییر رژیم غذایی و یا شروع هر دوره درمانی، حتماً با پزشک خود مشورت نمایید. هیچ گاه توصیه‌ای که توسط پزشک به شما داده می‌شود را نادیده نگیرید چرا که پزشک بر اساس قضاوت پزشکی خود برای بهبود شما ممکن است فارغ از اطلاعات بالا به شما درمان مناسب را تجویز کند.

نویسنده

دکتر سارا کلهری

دکتر سارا کلهری

رواندرمانگر بزرگسال با رویکرد شناختی رفتاری (CBT) و ISTDP من دکتری تخصصی روانشناسی، رواندرمانگر بزرگسال با رویکرد شناختی رفتاری (CBT) و ISTDP هستم. در زمینه های وسواس، اختلالات اضطرابی و مشکلات خلقی هیجانی می توانم به شما کمک کنم.

چرا باور داشته باشیم ؟

پایش و سنجش آنلاین نتایج درمان

نوبت دهی آنلاین

آزمون های آنلاین روانشناختی معتبر

امکان مشاوره آنلاین از طریق وب سرویس

ارتباط با درمانگران عضو باور

نسخه دارویی آنلاین و یادآور پیامکی

آزمون های روانشناختی

آخرین مقالات سایت