اعتیاد به شیشه

متامفتامین (شیشه یا کریستال) محرکی قدرتمند و بسیار اعتیاد آور است که بر سیستم عصبی مرکزی تأثیر می‌گذارد. این ماده به نام‌های مت، آبی، یخ و کریستال نیز شناخته می‌شود. نوع دیگر متامفتامین به شکل یک پودر کریستالی سفید، بی بو، با طعم تلخ است که به راحتی در آب یا الکل حل می‌شود.

برای آشنایی بیشتر با این ماده‌ مخدر در ادامه با کلینیک اعصاب و روان هیربد همراه باشید.

متامفتامین در اوایل قرن بیستم از داروی خانواده آن یعنی آمفتامین ساخته شد و در اصل در مواد ضدعفونی کننده بینی و استنشاقی برونش مورد استفاده قرار گرفت. مانند آمفتامین، متامفتامین باعث افزایش فعالیت و صحبت، کاهش اشتها و احساس لذت بخشی از سرخوشی می‌شود. اما متامفتامین با آمفتامین تفاوت دارد زیرا در دوزهای قابل مقایسه، مقادیر بسیار بیشتری از دارو به مغز می‌رسد و آن را به محرکی قوی تر تبدیل می‌کند. این ماده همچنین اثرات طولانی مدت و مضرتری بر سیستم عصبی مرکزی دارد. این خصوصیات آن را به یک دارویی با پتانسیل بالا برای سوء مصرف‌های گسترده تبدیل می‌کند.

 

شیشه توسط سازمان دارویی ایالات متحده به عنوان یک محرک نوع 2 طبقه بندی شده است که باعث می‌شود این دارو فقط از طریق یک نسخه غیرقابل تجدید از نظر قانونی در دسترس قرار گیرد. متامفتامین از نظر پزشکی ممکن است برای درمان اختلال بیش فعالی کمبود توجه (ADHD) و به عنوان یک جزء کوتاه مدت از درمان‌های کاهش وزن معرفی شود، اما این کاربردها محدود است و بندرت تجویز می‌شود. همچنین دوزهای تجویز شده بسیار کمتر از آنهایی که معمولاً مورد سوء مصرف قرار می‌گیرند.

دامنه سوء مصرف شیشه در ایالات متحده چیست؟

مطابق نظرسنجی ملی سال 2017 در مورد استفاده از مواد مخدر و سلامتی (NSDUH)، تقریباً 1.6 میلیون نفر (0.6 درصد از جمعیت) از شیشه در سال گذشته استفاده کرده اند و 774000 نفر (0.3 درصد) از مصرف آن در یک ماه گذشته خبر داده اند. میانگین سنی کاربران جدید شیشه در سال 2016 برابر 23.3 سال بود.

تخمین زده می‌شود که 964000 نفر در سن 12 سال و بالاتر (حدود 0.4 درصد از جمعیت) در سال 2017 دچار اختلال به دلیل استعمال متامفتامین شدند. یعنی به دلیل استفاده از مواد مخدر از نظر بالینی اختلال قابل توجهی از جمله مشکلات سلامتی، ناتوانی و عدم انجام مسئولیت در محل کار، مدرسه و یا خانه را گزارش کرده اند. این تعداد به طور قابل توجهی بیشتر از 684000 نفری است که در سال 2016 گزارش داده اند اختلال مصرف متامفتامین را دارند.

نظرسنجی نظارت بر آینده (MTF) در مورد مصرف مواد مخدر و نگرش نوجوانان در سال 2018 گزارش داد که حدود 0.5 درصد از دانش آموزان پایه 8، 10 و 12 در طی سال گذشته از متامفتامین استفاده کرده اند. استفاده از متامفتامین توسط نوجوانان از سال 1999، از زمانی که برای اولین بار این دارو به لیست بررسی اضافه شد، کاهش چشمگیری داشته است.

مجموعه داده‌های بخش درمان (TEDS) اطلاعاتی را در مورد پذیرش در مراکز درمانی سوء مصرف مواد که توسط مؤسسات دولتی موفق به دریافت مجوز شده‌اند، ارائه می‌دهد. براساس داده‌های TEDS، پذیرش در سراسر کشور برای سوء مصرف شیشه از 68 در 100000 نفر در سال 2005 به 49 در 100000 در سال 2015 کاهش یافته است.

این ارقام ملی، شواهدی است که تنوع منطقه ای در آنها قابل تشخیص نیست. در حالی که شیشه در سراسر ایالات متحده موجود است، بیشترین میزان در دسترس در مناطق غربی و میانه غربی ایالات متحده است. بیش از 70 درصد نیروهای انتظامی‌اجرای قانون محلی از مناطق اقیانوس آرام و غرب مرکز ایالات متحده، شیشه را به عنوان بزرگترین تهدید مواد مخدر در منطقه خود گزارش می‌دهند.

سیستم ملی هشدار دهنده دارویی ملی (NDEWS) که روند مصرف مواد مخدر در مراکز نگهبانی در سراسر کشور را دنبال می‌کند، گزارش داد که پذیرش درمان برای شیشه به عنوان ماده اصلی مصرفی در مراکز شرق رودخانه می‌سی سی پی کمتر از یک درصد، اما 29-12 درصد در مراکز غرب است. در سراسر کشور، مرگ و میر بیش از حد به دلیل دسته داروهایی که متامفتامین را شامل می‌شوند در فاصله سالهای 2007 تا 2017 7.5 برابر افزایش یافته است. حدود 15 درصد از کل مرگ و میر در مصرف بیش از حد مواد مخدر، مربوط به دسته متامفتامین در سال 2017 بود و 50 درصد از این مرگ‌ها نیز شامل مواد مخدر دیگر بود. در سال 2017، 5 از 12 مرکز NDEWS افزایش مرگ و میر در مصرف بیش از حد شیشه را گزارش دادند: واشنگتن، کلرادو، تگزاس، فلوریدا و جورجیا.

شیشه چگونه مصرف می‌شود؟

اعتیاد به شیشه

شیشه به اشکال مختلفی وجود دارد و می‌تواند با دود کردن، از بینی کشیدن، تزریق یا خوراکی مصرف شود. روش ارجح استفاده از دارو با توجه به منطقه جغرافیایی متفاوت است و با گذشت زمان تغییر کرده است.

روش دود کردن یا تزریق دارو را خیلی سریع وارد جریان خون و مغز می‌کند و باعث یک “عجله” فوری، شدید و تقویت پتانسیل اعتیاد به دارو و عواقب منفی برای سلامتی می‌شود. عجله یا “فلاش” فقط چند دقیقه طول می‌کشد و بسیار لذت بخش توصیف می‌شود. از بینی کشیدن یا بلع خوراکی سرخوشی ایجاد می‌کند، نوعی عجله زیاد، اما نه شدید. از بینی کشیدن اثرات را در طی 3 تا 5 دقیقه به وجود می‌آورد و مصرف خوراکی در طی 15 تا 20 دقیقه اثراتی را ایجاد می‌کند.

مانند بسیاری از محرک‌ها، شیشه اغلب در الگوی “عیاشی و بی بند و باری” مورد سوء مصرف قرار می‌گیرد. از آنجا که اثرات لذت بخش شیشه حتی قبل از افت غلظت دارو در خون از بین می‌رود، کاربران سعی می‌کنند با مصرف بیشتر دارو میزان آن را حفظ کنند.

شیشه چگونه ساخته می‌شود؟

در حال حاضر، بیشترین مقدار شیشه در ایالات متحده توسط سازمان‌های جنایی فراملی (TCO) در مکزیک تولید می‌شود. این نوع شیشه بسیار خالص، قدرتمند و کم قیمت است. این دارو را می‌توان به راحتی در آزمایشگاه‌های کوچک مخفی و با مواد تشکیل دهنده‌ ارزان قیمت مانند پزودوافدرین که ماده‌ای رایج در داروهای سرماخوردگی است تهیه کرد.

اعتیاد به شیشه

برای مهار تولید شیشه، کنگره در سال 2005 قانون مبارزه با اپیدمی‌مبارزه با شیشه (Combat Methamphetamine Epidemic Act) را تصویب کرد. طبق این قانون داروخانه‌ها و سایر فروشگاه‌های خرده فروشی موارد خرید محصولات حاوی پزودوافدرین کنترل ‌شود و میزان آن دسته از کالاهایی را که فرد می‌تواند در روز خریداری کند را محدود کنند. محدودیت در مواد شیمیایی مورد استفاده در ساخت شیشه در ایالات متحده، تولید داخلی دارو را به طرز چشمگیری کاهش داده است. در سال 2010، 15256 مورد حوادث آزمایشگاهی تولید شیشه خانگی وجود داشته است. رقمی‌که در سال 2017 بیش از 80 درصد کاهش یافته و به 3.036 رسیده است. داده‌های مربوط به توقیف مواد مخدر نشان می‌دهد که اکنون بیشتر تولید داخلی شیشه در آزمایشگاههای کوچک انجام می‌شود که دو اونس یا کمتر از دارو را با استفاده از کالاهای خانگی معمولی تهیه می‌کنند.

مکزیک همچنین محدودیت‌های خود را در مورد پزودوافدرین و سایر مواد شیمیایی پیش ساز شیشه را تشدید کرده است. اما تولید کنندگان با استفاده از عملیات “دزدی” در مقیاس کوچک یا بزرگ خود را با این محدودیت‌ها سازگار نشان می‌دهند: آنها پزودوافدرین را از چندین منبع با دور زدن آستانه‌های قانونی، با استفاده از چندین شناسه کاذب به دست می‌آورند. تولید کنندگان در مکزیک نیز به طور فزاینده ای با استفاده از یک فرایند تولید متفاوت (به نام P2P که مخفف ماده شیمیایی پیش ساز شبه ادرین، فنیل-2-پروپانون است) برای ساخت شیشه استفاده می‌کنند که نیازی به پزودوافدرین ندارد.

هنگامی‌که شیشه به صورت پودر یا مایع به ایالات متحده قاچاق می‌شود، آزمایشگاه‌های تبدیل داخلی آن را به متامفتامین کریستالی تبدیل می‌کنند. این آزمایشگاه‌ها به تجهیزات قابل توجهی احتیاج ندارند، بنابراین می‌توانند از نظر اندازه کوچک باشند و در نتیجه به راحتی پنهان شوند که این امر چالش‌هایی را برای سازمان‌های اجرای قانون به همراه دارد. متامفتامین به شکل قرص مورد نظر برای شبیه به اکستازی نیز اخیراً ظهور کرده است، به طور بالقوه به منظور ایجاد جذابیت بیشتر شیشه در افرادی که قبلاً آن را امتحان نکرده اند. همانند سایر داروهای غیرمجاز مانند هروئین و کوکائین، شیشه نیز گاهی با فنتانیل مصرف می‌شود.

تولید شیشه همچنین یک نگرانی زیست محیطی است. شیشه شامل بسیاری از مواد شیمیایی به راحتی تولید شده خطرناک است، مانند استون، آمونیاک بی آب (کود)، اتر، فسفر قرمز و لیتیوم. سمیت ناشی از این مواد شیمیایی می‌تواند مدت طولانی پس

از بسته شدن آزمایشگاه در محیط آزمایشگاه تولید شیشه باقی بماند و باعث ایجاد طیف گسترده ای از اثرات مضر برای سلامتی شود. به دلیل این خطرات، آژانس حفاظت از محیط زیست ایالات متحده راهنمایی‌هایی در مورد پاکسازی و ترمیم آزمایشگاه‌های تولید شیشه ارائه داده است.

شیشه یا متامفتامین با محرکهای دیگر مانند کوکائین چه فرقی دارد؟

مولکول متامفتامین از نظر ساختاری شبیه به آمفتامین و انتقال دهنده عصبی دوپامین است که یک ماده شیمیایی مغز است و در تقویت رفتارهای پاداش دهنده نقش مهمی‌را ایفا می‌کند، اما با کوکائین کاملاً متفاوت است. اگرچه این محرک‌ها دارای اثرات رفتاری و فیزیولوژیکی مشابه هستند، اما در مکانیسم‌های اساسی نحوه عملکرد آنها تفاوت‌های عمده ای وجود دارد.

برخلاف کوکائین، که به سرعت از بدن خارج شده و تقریباً به طور کامل در بدن متابولیزه می‌شود، شیشه مدت زمان اثر بسیار طولانی تری دارد و درصد بیشتری از دارو در بدن بدون تغییر باقی می‌ماند. بنابراین شیشه در مغز طولانی تر باقی می‌ماند، که در نهایت منجر به اثرات طولانی مدت محرک می‌شود.

اگرچه شیشه و کوکائین هر دو سطح دوپامین را افزایش می‌دهند، اما مصرف شیشه در مطالعات حیوانی منجر به میزان بسیار بالاتری از دوپامین می‌شود، زیرا سلول‌های عصبی به دو داروی متفاوت واکنش می‌دهند. کوکائین با مسدود کردن جذب مجدد (باز جذب مجدد) انتقال دهنده عصبی با علامت دادن به سلولهای عصبی، اقدامات دوپامین را در مغز طولانی می‌کند. همچنین شیشه در دوزهای پایین، جذب مجدد دوپامین را مسدود می‌کند، اما در عین حال باعث آزاد شدن دوپامین می‌شود و منجر به غلظت‌های بسیار بالاتر در سیناپس (شکاف بین نورون‌ها) می‌شود که می‌تواند برای پایانه‌های عصبی سمی‌باشد.

عوارض کوتاه مدت اعتیاد به شیشه چیست؟

شیشه به عنوان یک محرک قدرتمند، حتی در دوزهای کوچک می‌تواند باعث افزایش بیداری و فعالیت بدنی و کاهش اشتها شود. همچنین می‌تواند باعث ایجاد انواع مشکلات قلبی عروقی از جمله ضربان سریع قلب، ضربان قلب نامنظم و افزایش فشار خون شود.‌ هایپرترمی ‌(بالا رفتن درجه حرارت بدن) و تشنج با مصرف بیش از حد متامفتامین ممکن است رخ دهد و اگر بلافاصله درمان نشود، می‌تواند منجر به مرگ شود.

مکانیسم‌های دقیقی که به موجب آن داروهایی مانند شیشه ایجاد سرخوشی (لذت بخشی زیاد) می‌کنند هنوز درک نشده است. اما در کنار سرخوشی، مصرف شیشه به میزان بسیار بالایی از انتقال دهنده عصبی دوپامین را در مدار پاداش آزاد می‌کند که به مغز می‌آموزد تا فعالیت لذت بخش از مصرف دارو را تکرار کند. دوپامین شامل انگیزه دادن و عملکرد حرکتی است و انتشار آن در مدار پاداش از ویژگیهای تعیین کننده داروهای اعتیاد آور است. همچنین تصور می‌شود که آزاد شدن دوپامین تولید شده توسط شیشه باعث اثرات مخرب دارو بر روی پایانه‌های عصبی مغز می‌شود.

عوارض کوتاه مدت اعتیاد به شیشه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • افزایش توجه و کاهش خستگی
  • افزایش فعالیت و بیداری
  • کاهش اشتها
  • سرخوشی و عجله
  • افزایش تنفس
  • ضربان قلب سریع / نامنظم
  • هایپرترمی

عوارض طولانی مدت اعتیاد به شیشه چیست؟

سوء مصرف طولانی مدت شیشه دارای پیامدهای منفی زیادی از جمله اعتیاد است. اعتیاد یک بیماری مزمن و عودکننده است که با جستجو و مصرف مواد مخدر اجباری شناخته می‌شود و همراه با تغییرات عملکردی و مولکولی در مغز است.

همانند واقعیتی که در مورد بسیاری از داروهای مخدر وجود دارد، تحمل به اثرات لذت بخش شیشه هنگامی‌که بارها و بارها مصرف می‌شود، توسعه می‌یابد. سوء مصرف كنندگان اغلب باید دوزهای بیشتری از دارو را مكرر مصرف كنند یا نحوه مصرف آن را برای كسب اثر مطلوب تغییر دهند. سوء مصرف کنندگان مزمن شیشه ممکن است در احساس هرگونه لذت دیگری غیر از آنچه که توسط دارو تهیه شده، دچار مشکل شوند و باعث سوء مصرف بیشتر شوند. ترک شیشه هنگامی ‌اتفاق می‌افتد که یک مصرف کننده مزمن مصرف دارو را متوقف کند. علائم ترک شامل افسردگی، اضطراب، خستگی و میل شدید به دارو است.

علائم اعتیاد به شیشه

علاوه بر معتادان به شیشه، سوء مصرف کنندگان مزمن ممکن است علائمی ‌از جمله علائم اضطراب، سردرگمی‌، بی خوابی، اختلالات خلقی و رفتارهای خشونت آمیز را به همراه داشته باشند. (به عنوان مثال، احساس حشرات در حال خزش زیر پوست). علائم روانپریشی گاهی اوقات پس از ترک سوء مصرف از شیشه، ممکن است ماهها یا سالها طول بکشد و استرس عودکننده خود به خودی جنونی شیشه در سوء مصرف کنندگان سابق نشان داده شده است.

به طور کلی علائم اعتیاد به شیشه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • افزایش فعالیت بدنی.
  • افزایش فشار خون و تنفس.
  • افزایش دمای بدن.
  • مردمک چشم متسع.
  • تعریق شدید.
  • از دست دادن اشتها.
  • بی خوابی.
  • پارانویا یا تحریک پذیری.
  • سرخوشی.
  • رفتار غیرقابل پیش بینی.
  • انجام کارهای تکراری و بی معنی.
  • حالت تهوع، استفراغ، اسهال.
  • لرز
  • خشکی و بوی بد دهان.
  • سردرد
  • گرفتگی فک غیرقابل کنترل.

این مسائل و سایر مشکلات منعکس کننده تغییرات چشمگیر در مغز ناشی از سوء مصرف شیشه است. مطالعات تصویربرداری عصبی تغییرات در فعالیت سیستم دوپامین که با کاهش سرعت حرکتی و اختلال در یادگیری کلامی‌همراه است را نشان داده است. و مشکلات حافظه‌ که ممکن است بسیاری از مشکلات عاطفی و شناختی مشاهده شده در این افراد را به خود اختصاص دهد.

تحقیقات در مدل‌های مختلف نشان داده است که شیشه ساختارهای مغزی در تصمیم گیری را تغییر می‌دهد و توانایی سرکوب رفتارهای ضد سرخوشی را مختل می‌کند. این دو اثر همبستگی دارند و نشان می‌دهد که تغییر ساختار زیربنای کاهش انعطاف پذیری ذهنی است.

این تغییرات در ساختار و عملکرد مغز می‌تواند توضیح دهد که چرا اعتیاد به شیشه بسیار سخت و خطرناک است و احتمال قابل توجهی برای عود مجدد در اوایل درمان ترک اعتیاد وجود دارد.

عوارض بلند مدت اعتیاد به شیشه می‌تواند شامل موارد زیر باشد:

  • اعتیاد
  • روان پریشی، از جمله:
  1. پارانویا
  2. توهم
  3. فعالیت حرکتی تکراری
  • تغییرات در ساختار و عملکرد مغز
  • نقص در تفکر و مهارت‌های حرکتی
  • افزایش حواس پرتی
  • از دست دادن حافظه
  • رفتار پرخاشگرانه یا خشونت آمیز
  • اختلالات خلقی
  • مشکلات شدید دندانپزشکی
  • کاهش وزن

خطرات اعتیاد به شیشه در دوران بارداری چیست؟

دانش موجود در مورد اثرات اعتیاد به شیشه در دوران بارداری محدود است، چرا که در مطالعات انجام شده در این مورد از نمونه‌های کوچک استفاده شده است و در نمونه‌های تحقیق علاوه بر شیشه اثرات سایر داروهای احتمالی لحاظ نشده است. اما تحقیقات موجود حاکی از افزایش میزان زایمان زودرس، قطع شدن جفت (جداسازی پوشش جفت از رحم) و تأثیرات مختلف بر روی نوزادان است که ثبل از تولد در معرض شیشه قرار گرفته‌اند، از جمله اندازه کوچک، بی حالی و بی نظمی‌قلب و مغز.

آیا افرادی که اعتیاد به شیشه دارند در معرض خطر ویروس HIV / AIDS و هپاتیت B و C هستند؟

سوء مصرف از شیشه خطر انقباض یا انتقال ویروس HIV و هپاتیت B و C را نه تنها برای افرادی که این دارو را تزریق می‌کنند بلکه برای مصرف کنندگان غیر تزریقی شیشه نیز افزایش می‌دهد. در بین افرادی که مواد مخدر تزریق می‌کنند، HIV و سایر بیماریهای عفونی عمدتاً از طریق استفاده مجدد یا به اشتراک گذاری سرنگهای آلوده، سوزنها یا متعلقات مربوطه پخش می‌شود. اما صرف نظر از نحوه مصرف شیشه، اثرات قوی آن می‌تواند قضاوت و مهار را تغییر داده و افراد را به سمت رفتارهای پرخطر مانند رابطه جنسی متجاوزانه سوق دهد.

اعتیاد به شیشه با فرهنگ رفتارهای پرخطر جنسی، هم در بین مردانی که رابطه جنسی با مردان دارند و هم در جمعهای هم جنس بازی ارتباط دارد. این ارتباط شاید به این واقعیت مربوط شود که متامفتامین و محرکهای مرتبط با آن می‌توانند میل جنسی را افزایش دهند. (با این وجود، سوء مصرف طولانی مدت شیشه ممکن است با کاهش عملکرد جنسی در مردان همراه باشد.) ترکیبی از روشهای تزریق و ریسک پذیری جنسی ممکن است باعث HIV در بین افرادی که شیشه مصرف می‌کنند باشد و متأسفانه برخی از گزارش‌های اپیدمیولوژیک در حال حاضر این روند را نشان می‌دهند. به عنوان مثال، در حالی که ارتباط بین عفونت HIV و اعتیاد به شیشه هنوز برای افراد ناهمجنس اثبات نشده است، داده‌ها نشان از ارتباط بین سوء مصرف شیشه و شیوع HIV در بین زنانی که رابطه جنسی با مردان دارند، می‌باشد.

همچنین سوء مصرف شیشه ممکن است پیشرفت بیماری HIV شده و پیامدهای آن را بدتر کند. در مطالعات حیوانی، نشان داده شده است كه شیشه باعث افزایش تکثیر ویروس می‌شود. مطالعات بالینی در انسان نشان می‌دهد كه مصرف كنندگان مت آمفتامین فعلی كه از درمان ضد ویروسی بسیار فعال (HAART) برای معالجه HIV استفاده می‌كنند، ممكن است به دلیل عدم پایبندی به دارو، در معرض خطر بیشتری از ابتلا به ایدز نسبت به افرادی که مصرف نمی‌کنند باشند. پایبندی به دارو مصرف کنندگان شیشه با HIV نیز در مقایسه با افرادی که از این دارو سوء مصرف نمی‌کنند آسیب عصبی و اختلال شناختی بیشتری را در اثر HIV نشان داده اند.

تحقیقات NIDA نشان داده است که  از طریق درمان اختلال مصرف مواد، پیشگیری و برنامه‌های تبلیغاتی مبتنی بر جامعه مصرف کنندگان مواد مخدر می‌توانند رفتارهای خطر ابتلا به HIV را تغییر دهند. بدین ترتیب سوء مصرف مواد و رفتارهای مرتبط با مواد مخدر مانند تقسیم سوزن و رفتارهای پرخطر جنسی، می‌تواند به میزان قابل توجهی کاهش یابد. در نتیجه خطر قرار گرفتن در معرض HIV و سایر بیماریهای عفونی کاهش می‌یابد.

منبع: drugabuse

چرا باور داشته باشیم ؟

پایش و سنجش آنلاین نتایج درمان

نوبت دهی آنلاین

آزمون های آنلاین روانشناختی معتبر

امکان مشاوره آنلاین از طریق وب سرویس

ارتباط با درمانگران عضو باور

نسخه دارویی آنلاین و یادآور پیامکی

آزمون های روانشناختی

آخرین مقالات سایت