اختلال مبدل پوشی ( در DSM-IV یادگارخواهی همراه مبدل پوشی Transvestic Fetishism k نامیده میشد ) عبارت است از تخیلات یا امیال جنسی برای پوشیدن لباس جنس مخالف بعنوان وسیله ای برای انگیختگی که همراه خودارضایی یا مقاربت انجام میگیرد.

این اختلال بطور مشخص در دوران کودکی یا نوجوانی و در مردان غیرهمجنسگرا آغاز میشود.

این پدیده در زنان نادرتر است و اکثرا با گذشت چندسال برخی مردان مبتلا به این اختلال تمایل پیدا میکنند که همواره مثل زنان لباس بپوشند و مانند آنها زندگی کنند.

Transvestic مبدل پوشی

اغلب تمام البسه جنس مخالف( معمولا بیش از یک تکه از لباسهای جنس مخالف) را به تن میکنند و ممکن است زنانگی چشمگیری پیدا کنند یعنی با تقلید رفتار و گفتار و آرایش جنس مخالف به ارضای جنسی خود میپردازند البته بدون لباس زنانه ،ظاهر کاملا مردانه دارند. این اختلال در دو طیف قرار دارند: در یک قطب رفتار مزبور برای ایگوی فرد مطلوب است.

در قطب دیگر با ملال جنسیتی همراه است یعنی فرد از نقش و هویت جنسی خود راضی نیست و میخواهد از گروه جنس مخالف محسوب شود. پوشیدن آشکار جنس مخالف ممکن است تا کسب استقلال نسبی از والدین دیده نشود.

اختلال مبدل پوشی در افراد مبتلا به این صورت است که مبدل پوشی یا افکار مبدل پوشی آن ها همیشه یا بیشتر اوقات با تحریکات جنسی به مدت حداقل ۶ ماه همراه است.

این موضوع آن ها را ناراحت می کند و در عملکرد اجتماعی و زمینه های مهم دیگر اختلال قابل ملاحظه ای بوجود می آورد.

در مردان جوان به دنبال مبدل پوشی، استمناء اتفاق افتاده و لباس را در می آورند. برخی از این افراد در نگه داشتن نعوظ کافی برای آمیزش جنسی بدون مبدل پوشی مشکل دارند. این اختلال در مردان به صورت تمایل به اینکه با تصور یا فکر به زن بودن خود تحریک شوند، بروز می کند.

 

ملاک های تشخیصی اختلال مبدل پوشی در DSM5

A– تحریک جنسی مداوم و قوی به صورت خیال­ پردازی، تمایل یا رفتار جنسی به دلیل استفاده از مبدل ­پوشی در یک دوره حداقل ۶ ماهه.

B- این خیال‌پردازی‌ها، امیال جنسی، یا رفتارها موجب ناراحتی یا اختلال قابل ملاحظه بالینی در عملکرد اجتماعی، شغلی، یا زمینه‌های مهم دیگر عملکرد می‌شوند.

مشخص کنید:

اختلال مبدل پوشی همراه با یادگارپرستی: در صورتی که تحریک جنسی به واسطه اقلام، وسایل یا لباس­ صورت بگیرد.

اختلال مبدل پوشی همراه با خودزن‌خواهی: در صورتی که تحریک جنسی با فکر یا تصور خود به‌ عنوان زن روی دهد.

مشخص کنید:

در محیط کنترل شده: این شاخص اصولاٌ در مورد افرادی است که در محیط‌هایی زندگی می‌کنند که فرصت‌ محدودی برای مبدل­ پوشی دارند.

در حالت بهبود کامل: فرد علی رغم قرار داشتن در محیط های کنترل نشده، حداقل به مدت ۵ سال براساس تمایل خود با یک شخص ناراضی عمل نکرده و دچار ناراحتی یا اختلال در عملکرد اجتماعی، شغلی، یا سایر زمینه‌های مهم عملکردی نشده است.

سازمان بهداشت جهانی

سازمان بهداشت جهانی ملاک های زیر را برای اختلال مبدل پوشی دارد:

۱- فرد لباس های جنس مخالف را میپوشد تا ظاهر جنس مخالف را پیدا کند و احساس کند متعلق به آن جنس است

۲- مبدل پوشی ارتباط نزدیکی با انگیختگی جنسی دارد. وقتی ارگاسم روی میدهد و انگیختگی جنسی فروکش میکند فرد تمایل قوی برای تعویض لباسهای نامتناسبش پیدا میکند

۳- ملاک های کلی اختلال رجحان جنسی باید موجود باشند:

– فرد به طور مکرر دچار امیال یا تخیلات جنسی عمیق مربوط به فعالیت ها با اشیا غیر عادی میشود

– فرد بر اساس این امیال غیرعادی عمل میکند یا بر اثر آنها به میزان زیادی دچار ناراحتی می شود

– رجحان غیرعادی فرد حداقل ۶ ماه دوام یافته است

سبب شناسی اختلال مبدل پوشی

علت خاصی برای اختلال مبدل پوشی مشخص نشده است. مشاهده شده است که در دوران کودکی، پیرایش زنانه موجب هیجان می شود که پس از بلوغ، به هیجان جنسی تبدیل می شود. همانطور که شخص بزرگتر می شود و رفتار تکرار می شود و تقویت می شود.

همه گیرشناسی اختلال مبدل پوشی

شیوع این اختلال جنسی مشخص نیست. اختلال مبدل پوشی در مردان نادر و در زنان بسیار کمتر دیده شده است.

درمان اختلال مبدل پوشی

  • کنترل خارجی
  • کاهش سایق های جنسی
  • درمان اختلالات همزمان
  • درمان شناختی-رفتاری
  • روان درمانی پویشی

سیر و پیش آگهی اختلال مبدل پوشی

این اختلال در کودکی به صورت علاقه ی شدید به وسایل و لباس های زنانه شروع می شود. قبل از بلوغ هم منجر به احساس کلی تحریک لذت بخش می شود. بعد از بلوغ با پوشیدن لباس های زنانه، نعظ رخ داده و در برخی موجب اولین انزال می شود.

در افراد مسن که مبتلا به این اختلال هستند به علت کاهش عملکرد فیزیولوژیکی بدنی، تحریک جنسی جای خود را به احساس ارامش می دهد. این اختلال هم به صورت مداوم و هم دوره ای بروز می کند. در مردانی که برای اولین بار عاشق زنی می شوند کاهش موقتی اختلال اتفاق می افتد.

در برخی از موارد پیشترفت این اختلال موجب ملال جنسیتی می شود، که به همراه آن تحریک جنسی با مبدل پوشی کم یا حذف می شود.

شدت اختلال مبدل پوشی در بزرگسالی در بالاترین حد است و این زمانی است که انگیزه های مبدل پوشی با عملکرد جنسی دگر جنس خواه و میل به ازدواج و تشکیل خانواده در تضاد باشد.

منبع: 

  1. راهنمای تشخیصی و آماری اختلالات روانشناختی ویرایش ۵, DSM-۵
  2. خلاصۀ روان پزشکی کاپلان و سادوک بر اساس DSM-5

 

نویسنده

دکتر آرش هیربد

دکتر آرش هیربد

من دکتر آرش هیربد دوره پزشکی عمومی را در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان و تخصص روانپزشکی را در دانشگاه شهید بهشتی گذراندم. در بیمارستان آتیه به عنوان روانپزشک و مسئول دفتر سلامت روان مشغول به کار هستم. در کلینیک هیربد به عنوان موسس و مسئول فنی و روانپزشک بزرگسال فعالیت دارم. در زمینه اختلالات خلقی، اضطرابی، وسواس ، اختلالات خواب و… می توانم به شما کمک کنم.

چرا باور داشته باشیم ؟

پایش و سنجش آنلاین نتایج درمان

نوبت دهی آنلاین

آزمون های آنلاین روانشناختی معتبر

امکان مشاوره آنلاین از طریق وب سرویس

ارتباط با درمانگران عضو باور

نسخه دارویی آنلاین و یادآور پیامکی

آزمون های روانشناختی

آخرین مقالات سایت