سیتالوپرام

سیتالوپرام یک داروی ضد افسردگی از گروه مهارکننده‌های بازجذب سروتونین است که برای درمان اختلالات خلقی و درمان اختلالات افسردگی شدید به کار برده می‌شود. سیتالوپرام گاه برای درمان اختلالات اضطرابی نیز تجویز می‌شود.

سیتالوپرام در سال ۱۹۸۹ توسط شرکت دانمارکی لوندبک ساخته شد و با پایان مدت حق انحصاری تولید آن در سال ۲۰۰۳ کمپانی‌های دیگر داروسازی نیز ساخت آن را آغاز کرده‌اند.

استفاده از سیتالوپرام برای درمان افسردگی، اختلال هراس و اضطراب اجتماعی مورد تأیید است. این دارو همچنین در کاهش نوروپاتی دیابتی وانزال زودرس نیز مؤثر است و مصرف هم‌زمان آن به همراه آمی تریپتیلین برای جلوگیری از حملات میگرن شدید مؤثر است. سیتالوپرام تأثیر بسیار قابل توجهی در درمان بیماری افسردگی و اختلال پانیک دارد.

سیتالوپرام بیشتر در دوز درمانی ۲۰ تا ۶۰ میلیگرم در روز به خوبی تحمل می‌شود و عارضه چندانی ندارد. احتمال تداخل دارویی سیتالوپرام از دیگراس‌اس‌آرآی‌ها کمتر است و در هنگام اوردوز هم داروی کم خطری‌ست. با این حال گزارش‌هایی از مرگ با مصرف ۸۴۰ تا ۱۹۶۰ میلیگرم  گزارش شده‌است. امکان بروز سندرم ترک اس‌اس‌آرآی‌ها پس از قطع مصرف سیتالوپرام وجود دارد. به همین جهت توصیه می‌شود که قطع مصرف به‌طور تدریجی انجام شود.

در ادامه با کلینیک اعصاب و روان هیربد همراه باشید.

سیتالوپرام

نام‌های تجاری:

 U.S :
Celexa
Canada:
Apo citalopram
Celexa
Citalopram odan
Co citalopram
CTP 30
Dom- Citalopram
JAMP- Citalopram
Mint- Citalopram
Mylan- cialopram
NG- citalopram
Novo- Citalopram
PHL- citalopram
PMS- Citalopram
RAN-Citalo
Ratio- citalopram
Riva citalopram
Sando 2- citalopram
Spta – citalopram
Teva citalopram

اشکال دارویی:

ﻣﺤﻠﻮل، ﺧﻮراﻛﻲ ۱۰mg/5mL) 240ml)

ﻗﺮص، ﺧﻮراﻛﻲ: ۱۰mg، ۲۰mg، ۴۰mg

۱۰mg، ۲۰mg، ۴۰mg :Celexa

گروه دارویی-درمانی:

ﺿﺪاﻓﺴﺮدﮔﻲ، ﻣﻬﺎر ﻛﻨﻨﺪه ﺑﺎز ﺟﺬب اﺧﺘﺼﺎﺻﻲ ﺳﺮوﺗﻮﻧﻴﻦ

مکانیسم عمل:

سیتالوپرام مهار کننده اختصاصی بازجذب سروتونین می باشد و با تقویت فعالیت سروتونرژیک در سیستم اعصاب مرکزی اثر ضد افسردگی خود را اعمال می کند.

موارد مصرف:

درمان اختلالات افسردگی

دوزبندی در بزرگسالان:

اﻓﺴﺮدﮔﻲ در ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن: دوز ﺧﻮراﻛﻲ، دوز آﻏـﺎزﻳﻦ: ۲۰ ﻣﻴﻠـﻲﮔـﺮم روزاﻧـﻪ ۱ ﺑـﺎر، اﻣﻜـﺎن اﻓﺰاﻳﺶ ۲۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در ﻓﻮاﺻﻞ ۱ ﻫﻔﺘﻪای وﺟﻮد دارد. دوز ﻣﺎﻛﺰﻳﻤﻢ در ﺑﺰرﮔﺴـﺎﻻن ۶۰>ﺳـﺎل: ۴۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در روز؛ دوز ﻣﺎﻛﺰﻳﻤﻢ ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه در ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن ۶۰ ﺳـﺎل:۲۰ ﻣﻴﻠـﻲﮔـﺮم در روز؛ ﻫـﺮ ﭼﻨﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﭘﺎﺳﺦ ﺣﺘﻲ ﺗﺎ ۴۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در روز ﻧﻴﺰ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد. اﮔﺮ در ﻣﺤﻴﻂ ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﻴﺰه ﮔﺮﻫﺎی ﺿﻌﻴﻒ CYP2C19 وﺟﻮد داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﻳﺎ در ﺻﻮرت اﺳﺘﻔﺎده ﻫﻤﺰﻣﺎن ﻣﻬﺎر ﻛﻨﻨﺪه ﻣﺘﻮﺳﻂ ﺗﺎ ﻗﻮی CYP2C19 (ﻣﺎﻧﻨﺪ (cimetidine ﺻﻮرت ﮔﻴـﺮد.  دوز ﻣـﺎﻛﺰﻳﻤﻢ ۲۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در روز اﺳﺖ.

دوزﺑﻨﺪی در اﻓﺮاد ﻣﺴﻦ:

ﺑﻪ دوزﺑﻨﺪی در ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن رﺟﻮع ﺷﻮد. ﺗﻮﺟﻪ: ﺑﻪ ﻋﻠﺖ ﻏﻠﻈﺖﻫـﺎی اﻓـﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘـﻪ ﺳـﺮﻣﻲ در ﺑﻴﻤﺎران ۶۰ ﺳﺎل و ﺧﻄﺮ QT prolongation، ﻣﺎﻛﺰﻳﻤﻢ دوز ﺗﻮﺻـﻴﻪ ﺷـﺪه در ﺑﻴﻤـﺎران ﺳـﺎﻟﻤﻨﺪ ۲۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در روز اﺳﺖ، ﻫﺮ ﭼﻨﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﭘﺎﺳﺦ ﺣﺘﻲ ﺗﺎ ۴۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در روز ﻧﻴﺰ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد.

دوزﺑﻨﺪی در اﺧﺘﻼل ﻛﻠﻴﻮی:

اﺧﺘﻼل ﺧﻔﻴﻒ ﺗﺎ ﻣﺘﻮﺳﻂ: ﺑﻪ ﺗﻨﻈﻴﻢ دوز ﻧﻴﺎز ﻧﻴﺴﺖ.

اﺧﺘﻼل ﺷﺪﻳﺪ: ۲۰ >CLCr ﻣﻴﻠﻲ ﻟﻴﺘﺮ در دﻗﻴﻘﻪ: ﺑﺎ اﺣﺘﻴﺎط ﻣﺼﺮف ﺷﻮد.

دوزﺑﻨﺪی در اﺧﺘﻼل ﻛﺒﺪی:

ﺧﻮراﻛﻲ: ۲۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم روزاﻧﻪ ۱ ﺑﺎر؛ ﻣﺎﻛﺰﻳﻤﻢ دوز ﺗﻮﺻﻴﻪ ﺷﺪه: ۲۰ ﻣﻴﻠـﻲﮔـﺮم در روز اﺳـﺖ زﻳﺮا ﻏﻠﻈﺖﻫﺎی ﺳﺮﻣﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻳﺎﻓﺘﻪ و ﺧﻄﺮ QT prolongation وﺟﻮد دارد.ﻫﺮﭼﻨﺪ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ در ﺻﻮرت ﻋﺪم ﭘﺎﺳﺦ دوز ﺗﺎ ۴۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در روز ﻧﻴﺰ در ﻧﻈﺮ ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد.

مصرف در بارداری و شیردهی:

در شیر وارد شده و برای شیرخوار مضر است. در دوران بارداری به علت ایجاد مشکلات ریوی در نوزادان از مصرف سیتالوپرام خودداری شود.

عوارض جانبی:

حالت فراموشی، اختلالات جنسی، خواب آلودگی، خشکی دهان، تهوع و منگی از عوارض جانبی این دارو هستند.

موارد منع مصرف و احتیاط:

درصورت حساسیت به سیتالوپرام، از مصرف آن باید خودداری نمود.

ﻧﮕﺮاﻧﻲﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﻪ واﻛﻨﺶﻫﺎی ﻧﺎﺧﻮاﺳﺘﻪ :

ﺧﻄﺮ ﺧﻮﻧﺮﻳﺰی، دﭘﺮﺳﻴﻮن CNS، QT prolongation، ﻧﻘﺺ ﻋﻤﻠﻜﺮد ﺟﻨﺴﻲ، ﻛﻤﺒـﻮد ﺳـﺪﻳﻢ ﺧﻮن و SIADH، ﺳﻨﺪرم ﺳﺮوﺗﻮﻧﻴﻦ

ﻧﮕﺮاﻧﻲﻫﺎی ﻣﺮﺗﺒﻂ ﺑﺎ ﺑﻴﻤﺎری:

اﺧﺘﻼل ﻛﺒﺪی، اﺧﺘﻼل ﻛﻠﻴﻮی، اﺧﺘﻼل ﺗﺸﻨﺠﻲ، ﻣﺎﻧﻴـﺎ/ ﻫﺎﻳﭙﻮﻣﺎﻧﻴـﺎ: Citalopram ﺑـﺮای درﻣـﺎن اﻓﺴﺮدﮔﻲ دو ﻗﻄﺒﻲ از FDA ﺗﺄﺋﻴﺪﻳﻪ درﻳﺎﻓﺖ ﻧﻜﺮده اﺳﺖ.

ﻣﺴﺎﺋﻞ دارو درﻣﺎﻧﻲ ﻫﻤﺰﻣﺎن:

از ﻣﺼﺮف ﻫﻤﺰﻣﺎن ﻋﻮاﻣﻞ ﺿﺪ اﻧﻌﻘﺎد ﺧﻮن، ﻋﻮاﻣﻞ ﺿـﺪﭘﻼﻛﺖ، دﭘﺮﺳـﺎﻧﺖﻫـﺎی CNS، ﻣﻬـﺎر ﻛﻨﻨﺪهﻫﺎی MAO، ﻋﻮاﻣﻞ proserotonergic ﺑﺎ citalopram اﺟﺘﻨﺎب ﺷﻮد.

ﺟﻤﻌﻴﺖﻫﺎی وﻳﮋه :

اﻓﺮاد ﻣﺴﻦ، اﻓﺮادی ﻛﻪ ﺗﺤﺖ درﻣﺎن ﺑﺎ ﺷﻮک اﻟﻜﺘﺮﻳﻜﻲ ECT ﻫﺴﺘﻨﺪ، اﻓﺮادی ﻛـﻪ ﺑـﻪ ﺳـﻨﺪرم ﻗﻄﻊ دارو دﭼﺎر ﻣﻲﺷﻮﻧﺪ.

تداخل دارویی:

استفاده از داروی سیتالوپرام یا سلکسا به همراه داروهایی که باعث خواب‌آلودگی یا آهسته شدن تنفس شما می‌شوند، ممکن است منجر به عوارض جانبی خطرناک و یا حتی مرگ گردد. قبل از مصرف قرص‌های خواب‌آور، داروهای ضد درد مخدر، داروهای سرفه، شل کننده‌ی عضلات، یا داروهای اضطراب، افسردگی یا تشنج، با دکتر خود مشورت کنید.بسیاری از دارو ها ممکن است با سیتالوپرام تداخل داشته باشند. تعداد کمی از این دارو ها در زیر آورده شده است. هر دارویی که مصرف می‌کنید یا قصد شروع یا قطع مصرف آن را دارید، با دکتر در میان گذارید؛ خصوصاً داروهای زیر:

ایمتیدین؛
لیتیوم؛
تریپتوفان؛
وارفارین، کومادین، جانتوون؛
هر گونه داروی ضد افسردگی دیگر؛
داروهای قلبی؛
داروهای درمان اختلالات روانشناختی؛
داروهای تریپتان برای سردردهای میگرنی؛
البته لیست بالا همه‌ داروهایی که با سیتالوپرام تداخل دارند را در بر ندارد و سایر داروها نیز ممکن است با این دارو تداخل داشته باشند؛ مثلاً ویتامین ها و داروهای گیاهی.

سیتالوپرام

توجهات پزشکی پرستاری/آموزش بیمار خانواده:

  1. سیتالوپرام را می‌توان همراه یا بدون غذا مصرف نمود.
  2. در حین درمان با سیتالوپرام باید از مصرف الکل خودداری کرد.
  3. هر قرص با یک لیوان آب میل شود. از جویدن قرص خودداری شود.
  4. اﻓﻜﺎر ﻳﺎ رﻓﺘﺎر ﺧﻮدﻛﺸﻲ ﮔﺮاﻳﺎﻧﻪ: ﺿﺪاﻓﺴﺮدﮔﻲﻫﺎ ﺧﻄﺮ اﻓﻜﺎر ﻳﺎ رﻓﺘﺎر ﺧﻮدﻛﺸﻲ ﮔﺮاﻳﺎﻧﻪ را در ﻛﻮدﻛﺎن ﻧﻮﺟﻮاﻧﺎن و ﺟﻮاﻧﺎن ﺑﺎﻟﻎ ۱۸  ﺗﺎ ۲۴ ﺳـﺎل  ﺑـﺎ اﺧـﺘﻼل اﻓﺴـﺮدﮔﻲ ﺷـﺪﻳﺪ و دﻳﮕـﺮ اﺧـﺘﻼﻻت واﺑﺴﺘﻪ ﺑﻪ روان ﭘﺰﺷﻜﻲ اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲدﻫﻨﺪ، citalopram ﺑﺮای اﺳﺘﻔﺎده در ﻛﻮدﻛﺎن ﺗﻮﺳﻂ FDA ﺗﺎﺋﻴـﺪ ﻧﺸﺪه اﺳﺖ.
  5. در مصرف سیتالوپرام بیماران دارای اختلالات افسردگی شدید(MDD)، هم بزرگسالان و هم کودکان، ممکن است وخیم تر شدن وضعیت افسردگی و یا افزایش تمایل به خودکشی یا تغییرات رفتاری غیرطبیعی را تجربه کنند.
  6. در بیماران دارای افسردگی دوقطبی با احتیاط فراوان سیتالوپرام تجویز شود.
  7. کاهش غلظت یون سدیم پلاسما در درمان با SNRIs و SSRIs از جمله سیتالوپرام با شیوع بالایی رخ می دهد.این کاهش غلظت یون سدیم پلاسما در نتیجه سندروم ترشح نامناسب هورمون ضد ادراری (SIADH) بروز می کند.
  8. سیتالوپرام در بیماران با سابقه مانیا با احتیاط فراوان تجویز شود.
  9.  سیتالوپرام در بیماران با سابقه تشنج با احتیاط فراوان تجویز شود.

فارماکودینامیک / کینتیک:

سیتالوپرام جذب گوارشی خوب و سریعی داشته و ۴ ساعت پس ازمصرف تک دوز خوراکی غلظت پلاسمایی آن به حد اکثر می‌رسد. فراهمی زیستی سیتالوپرام بدنبال مصرف خوراکی ۸۰% است.غذا تأثیری بر جذب آن ندارد.
پیوند پروتئینی سیتالوپرام زیاد و ۸۰% می باشد. سیتالوپرام در کبد متابولیزه می‌شود متابولیت فعال و اصلی آن دمتیل سیتالوپرام می‌باشد.
۱۲-۲۳% مقدار مصرفی خوراکی سیتالوپرام دست نخورده از ادرار دفع می‌شود و ۱۰% از طریق مدفوع دفع می‌شود. نیمه عمر حذف آن تقریباً ۳۵ ساعت می‌باشد.

منبع:

مجموعه دارویی داروهای اعصاب و روان – دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران

کتاب فارماکوپه بیماری‌های اعصاب و روان

توجه : اطلاعات موجود در این پایگاه ‌داده، فقط جهت اهداف آموزشی و اطلاعات عمومی برای شما تأمین شده است و برای توصیه پزشکی، تشخیص و درمان نباید در نظر گرفته ‌شود. قبل از مصرف هر گونه دارو، تغییر رژیم غذایی و یا شروع هر دوره درمانی، حتماً با پزشک خود مشورت نمایید. هیچ گاه توصیه‌ای که توسط پزشک به شما داده می‌شود را نادیده نگیرید چرا که پزشک بر اساس قضاوت پزشکی خود برای بهبود شما ممکن است فارغ از اطلاعات بالا به شما درمان مناسب را تجویز کند.

نویسنده

دکتر سارا کلهری

دکتر سارا کلهری

رواندرمانگر بزرگسال با رویکرد شناختی رفتاری (CBT) و ISTDP من دکتری تخصصی روانشناسی، رواندرمانگر بزرگسال با رویکرد شناختی رفتاری (CBT) و ISTDP هستم. در زمینه های وسواس، اختلالات اضطرابی و مشکلات خلقی هیجانی می توانم به شما کمک کنم.

چرا باور داشته باشیم ؟

پایش و سنجش آنلاین نتایج درمان

نوبت دهی آنلاین

آزمون های آنلاین روانشناختی معتبر

امکان مشاوره آنلاین از طریق وب سرویس

ارتباط با درمانگران عضو باور

نسخه دارویی آنلاین و یادآور پیامکی

آزمون های روانشناختی

آخرین مقالات سایت