فنی توئین (Phenytoin) از رده‌ی داروهای ضد صرع است و ظاهراً با اثر بر کانالهای سدیمی غشا و غیرفعال‌سازی آنها عمل می‌کند و بر ورود سدیم و ایجاد پتانسیل عمل مؤثر است.

در ادامه با کلینیک اعصاب و روان هیربد همراه باشید.

نام‌های تجاری:

U.S:

Dilantin – ۱۲۵®

Dilantin ®

Phenytek

Canada:

Dilatin

گروه دارویی-درمانی:

ﺿﺪ ﺗﺸﻨﺞ ﻫﻴﺪاﻧﺘﻮﺋﻴﻦ

اشکال دارویی فنی توئین ۱۰۰ :

SUSP: 30 mg/ml

CAP:50 , 100 mg

Inj: 250 mg/ml

مکانیسم عمل فنی توئین ۱۰۰ :

 فنی توئین مانند سایر مشتقات هیدانتوئین غشاهای سلولهای عصبی را تثبیت کرده و فعالیت تشنجی را با افزایش خروج یا کاهش ورود یونهای سدیم از غشاهای سلولی در قشر حرکتی مغز طی تولید تکانه های عصبی محدود می کند.

فنی توئین با طبیعی کردن ورود سدیم به رشته های پورکنژ در بیماران دچار آریتمی های ناشی از دیژیتال ، اثر ضد آریتمی خود را اعمال می کند.

این دارو برای کنترل حملات تشنجی تونیک – کلونیک و پارشیال به کار می رود.

موارد مصرف:

• حملات تشنجی تونیک – کلونیک(صرع بزرگ)، حملات صرعی مداوم، حملات تشنجی غیر صرعی (بعد از آسیب دیدگی سر، سندرم ری)
• درد عصبی(میگرن ، درد عصب سه قلو)
• آریتمی بطنی که به لیدوکائین یا پروکائین آمید پاسخ نمی دهد و آریتمی های ناشی از گلیکوزیدهای قلبی
• پیشگیری از تشنج حین اعمال جراحی اعصاب

موارد مصرف فنی توئین کامپاند

این دارو ترکیبی از دو داروی فنی توئین و فنوباربیتال است.
فنی توئین کامپاند در کنترل و جلوگیری از تشنج کاربرد دارد.

مکانیسم اثر فنی توئین کامپاند

-فنی توئین در غلظت های درمانی با انسداد کانال های سدیم و مهار ایجاد پتانسیل های عمل تکراری اثر ضدتشنج خود را اعمال می کند. فنی توئین هم چنین آزاد شدن سروتونین و نور اپی نفرین را مهار کرده و بر غلظت سایر واسطه های عصبی تاثیر می گذارد.
فنوباربیتال از یک طرف اثر مهاری گاماآمینوبوتیریک اسید را افزایش می دهد و از طرف دیگر اثر تحریکی گلوتامیک اسید را کم می کند و بدین ترتیب فنوباربیتال با مهار انتخابی سلول های عصبی غیر طبیعی، مانع انتشار امواج از کانون صرعی می شود.

پماد فنی توئین چیست؟

فنی توئین (Phenytoin) از داروهای ضد صرع است که به صورت موضعی و با عنوان پماد فنی توئین برای تسریع در بهبود زخم‌های عمیق و جای عمل به کار می‌رود. این دارو باعث مهار ساخت یا ترشح كلاژناز توسط فیبروبلاست‌های پوستی می‌شود.

اشکال مخالف این دارو به صورت قرص، کپسول، آمپول و سوسپانسیون می‌باشد که نوع پماد آن برای رفع سوختگی و بهبود زخم‌های پوستی مفید است.

دوزبندی در بزرگسالان:

شکل پیوسته رهش(کپسول 100 mg ):
-در مقادیر منقسم روزانه:
مقدار اولیه(در بیمارانی که تاکنون از این دارو استفاده نکرده اند): یک کپسول خوراکی سه بار در روزوسپس تنظیم دوز صورت می پذیرد.
مقدار نگهدارنده:در اغلب موارد یک کپسول 3-4 بار در روز و در مواردی 2 کپسول سه بار در روز در صورت لزوم.
-مصرف یک بار در روز:
در صورتی که کنترل تشنج با مقادیر منقسم یک کپسول خوراکی سه بار در روز تثبیت شد سپس می توان 300 mg خوراکی یکبار در روز مصرف نمود.
-مقدار بارگیری:
برای بیماران بستری:1 گرم در سه دوز منقسم( 400 mg ،300 mg ،300 mg ) و با فواصل دو ساعت تجویز می شود.سپس مقدار نگهدارنده 24 ساعت پس از مقدار بارگیری مصرف می شود.
قرصهای جویدنی( 50 mg ):
مقدار اولیه(در بیمارانی که تاکنون از این دارو استفاده نکرده اند):2 قرص سه بار در روز. مقدار نگهدارنده:در اغلب موارد روزانه 6 تا 8 قرص و در صورت لزوم افزایش تا روزانه 12 قرص.
سوسپانسیون(125 mg در 5 mL ) :
مقدار اولیه(در بیمارانی که تاکنون از این دارو استفاده نکرده اند):5 mL خوراکی سه بار در روز و ممکن است جهت تنظیم دوز مناسب تا 25 mL خوراکی روزانه افزایش داشته باشیم.

دوزﺑﻨﺪی در اﺧﺘﻼل ﻛﺒﺪی:

در اﺧﺘﻼل ﻛﺒﺪی ﺧﻔﻴﻒ دوز ﻣﻌﻤﻮل اﻳﻤﻦ ﻣﻲﺑﺎﺷـﺪ ﻛﻠﻴـﺮاﻧﺲ ﻣـﻮاد ﻛـﺎﻫﺶ ﻣـﻲﻳﺎﺑـﺪ، ﻓﻨـﻲ ﺗﻮﺋﻴﻦﻫﺎی آزاد ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻪ دﻗﺖ ﻣﺎﻧﻴﺘﻮر ﺷﻮﻧﺪ.

عوارض جانبی:

تهوع، استفراغ،‌ اغتشاش شعور، سرگیجه، سردرد، رعشه، عصبانیت، بی‌خوابی، ندرتاً دیسکینزی، نوروپاتی محیطی، عدم تعادل، اختلال در تکلم، حرکات مداوم و غیر ارادی چشم به عقب و جلو، تاری دید، بثورات جلدی، بزرگ شدن ترکیب صورت، پرمویی، آکنه، تب و هپاتیت، آریتم مولتی‌فرم، نکروز پوست، لنفادنوپاتی و هیپرتروفی لثه‌ها از عوارض جانبی دارو هستند.

مورد منع  مصرف:

 

با توجه به اثر بر روی قند خون باید در دیابتی‌ها با احتیاط مصرف شود.

در بیماران مبتلا به اختلال کبد باید با احتیاط تجویز شود.

در نارسایی قلب و سکته قلبی باید با احتیاط مصرف شود.

ﺗﺪاﺧﻼت داروﻳﻲ:

این دارو غلظ پلاسمایی کلونازپام، کاربامازپین و والپروات را کاهش و غلظت پلاسمایی فنوباربیتال را افزایش می‌دهد.
گاهی اوقات نیز غلظت پلاسمایی اتوسوکسیمید و پریمیدون را کم می‌کند.
اسید استیل سالسیلیک، داروهای ضد باکتریایی شامل کلرامفنیکل سیکلوسرین، ایزونیازید، کوتریموکسازول و مترونیدازول و نیزفلوکستین، دیلتیازم، نیفیدیپین و سایمتیدین غلظت پلاسمایی فنی‌توئین را زیاد می‌کنند.
این دارو متابولیسم وارفارین را کاهش می‌دهد.
داروهای ضد افسردگی و ضد جنون با کاهش آستانه تشنج، با اثر ضد تشنجی این دارو مقابله می‌کنند.
فنی‌توئین غلظت پلاسمایی داروهای ضد افسردگی سه‌حلقه‌ای را کاهش می‌دهد.
متابولیسم سیکلوسپورین توسط فنی‌توئین تسریع شده و در نتیجه غلظت پلاسمایی آن کاهش می‌یابد.
فنی‌توئین متابولیسم داروهای ضد بارداری خوراکی را افزایش و در نتیجه اثر آنها را کاهش می‌دهد.
متابولیسم فنی‌توئین در صورت همزمان با فلوکونازول، ایتراکونازول ، کتوکونازول و میکونازول کاهش می‌یابد و در نتیجه غلظت پلاسمایی آن افزایش می‌یابد.

رﻳﺴﻚ C (ﻣﺎﻧﻴﺘﻮر ﺗﺮاﭘﻲ):

رﻳﺴﻚ D (ﺗﻐﻴﻴﺮ درﻣﺎن ﻣﻄﺮح ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ):

رﻳﺴﻚ:(Avoid combination) X

ﺗﺪاﺧﻼت اﻟﻜﻞ/ﻣﻮاد ﻏﺬاﻳﻲ/ﮔﻴﺎﻫﺎن:

اﻟﻜﻞ : از ﻣﺼﺮف ﺧﻮدداری ﺷﻮد ﭼﻮن دﭘﺮﺳﻴﻮن CNS را اﻓﺰاﻳﺶ ﻣﻲدﻫﺪ.

ﻏﺬا :اﮔﺮ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻏﺬا ﻣﺼﺮف ﺷﻮد ﻏﻠﻈﺖ ﺳﺮﻣﻲ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻣﻲﻛﻨﺪ،اﮔﺮﻏﺬا ﺗﻮﺳﻂ ﻟﻮﻟـﻪ داده ﺷـﻮد ﺑﺎﻳﺪ ۲-۱ ﺳﺎﻋﺖ ﻗﺒﻞ از ﻣﺼﺮف ﻓﻨﻲ ﺗﻮﺋﻴﻦ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد.

ﮔﻴﺎﻫﺎن :از ﻣﺼﺮف Valerinm, St Johns,kava kava ,gotu kolaﺧﻮدداری ﺷﻮد.

رﻳﺴﻚ ﻓﺎﻛﺘﻮر ﺑﺎرداری : D

ﺷﻴﺮ دﻫﻲ:

داﺧﻞ ﺷﻴﺮ ﻣﺎدر ﺗﺮﺷﺢ ﻣﻲﺷﻮد/ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﻤﻲﺷﻮد.

توجهات پزشکی-پرستاری / آموزش به بیمار – خانواده:

۱٫ از قطع ناگهانی مصرف این دارو باید اجتناب شود.
۲٫ در نارسایی کبدی مقدار مصرف دارو باید کاهش یابد.
۳٫ به منظور کاهش تحریک گوارش می‌توان دارو را با غذا یا شیر مصرف کرد.
۴٫ رعایت بهداشت دندانها و مراجعه منظم به دندانپزشک، تاحدی از حساس‌شدن، خونریزی و بزرگ شدن لثه‌ها جلوگیری می‌کند.
۵٫ مصرف فنی‌توئین در دوران بارداری، موجب افزایش خطر خونریزی کشنده در ۲۴ ساعت اول تولد در نوزاد می‌گردد. با تجویز ویتامین k قبل از زایمان به مادر وبه نوزاد در موقع تولد، می‌توان این خطر را کاهش داد.
۶٫ تجویز دارو از راه تزریق داخل عضلانی توصیه نمی‌شود.
۷٫ توصیه می‌شود که فنی‌توئین سدیم تزریقی به مایعات حجیم تزریقی وریدی اضافه نشود. یا با سایر داروها مخلوط نگردد. چون ممکن است رسوب نماید.
۸٫ از نشت دارو به بافت‌های اطراف رگ باید اجتناب شود، زیرا خاصیت قلیایی فنی‌توئین زیاد بوده و به بافت آسیب می‌رساند.
۹٫ دوره درمان با دارو باید کامل شود.
۱۰٫ در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف دارو، اگر رژیم درمانی یک قرص در روز باشد، به محض به یاد آوردن ، آن نوبت باید مصرف شود و از دو برابر کردن مقدار مصرف بعدی باید خودداری گردد. در صورتی که رژیم درمانی چند قرص در روز باشد اگر تا زمان مصرف نوبت بعدی کمتر از ۴ ساعت باقی مانده باشد، از مصرف نوبت فراموش شده و دو برابر کردن مقدار مصرف بعدی باید خودداری گردد.
۱۱٫ به منظور بررسی پیشرفت درمان، مراجعه منظم به پزشک ضروری است.
۱۲٫ در صورت نیاز به هرگونه عمل جراحی، باید پزشک از مصرف دارو مطلع باشد.
۱۳٫ هنگام رانندگی یا کار با ماشین آلاتی که نیاز به هوشیاری دارند،‌باید احتیاط نمود.

فارماکودینامیک / کینتیک فنی توئین :

فراهمی زیستی خوراکی 70-100% و رکتال 24.4% می باشد.

سرعت سریع جذب با حداکثر غلظت پلاسمایی طی 1.5 تا 3 ساعت بدست می آید.
تمایل بالایی به اتصال به پروتئین های پلاسما حدود 90% دارد.

فنی توئین دارای متابولیسم اصلی کبدی است.بیشتر دارو بصورت متابولیت های غیر فعال از طریق صفرا دفع شده و سپس توسط دستگاه گوارش بازجذب می گردد و از طریق ادرار دفع می شود .
قسمتی از دفع ادراری فنی توئین و متابولیت هایش توسط فیلتراسیون گلومرولی و بطور عمده توسط ترشح توبولی صورت می پذیرد.

نیمه عمر فنی توئین حدود 22 ساعت(7-42) می باشد.

منبع:

مجموعه دارویی داروهای اعصاب و روان – دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران

کتاب فارماکوپه بیماری‌های اعصاب و روان 

توجه : اطلاعات موجود در این پایگاه ‌داده، فقط جهت اهداف آموزشی و اطلاعات عمومی برای شما تأمین شده است و برای توصیه پزشکی، تشخیص و درمان نباید در نظر گرفته ‌شود. قبل از مصرف هر گونه دارو، تغییر رژیم غذایی و یا شروع هر دوره درمانی، حتماً با پزشک خود مشورت نمایید. هیچ گاه توصیه‌ای که توسط پزشک به شما داده می‌شود را نادیده نگیرید چرا که پزشک بر اساس قضاوت پزشکی خود برای بهبود شما ممکن است فارغ از اطلاعات بالا به شما درمان مناسب را تجویز کند.

 

نویسنده

دکتر سارا کلهری

دکتر سارا کلهری

رواندرمانگر بزرگسال با رویکرد شناختی رفتاری (CBT) و ISTDP من دکتری تخصصی روانشناسی، رواندرمانگر بزرگسال با رویکرد شناختی رفتاری (CBT) و ISTDP هستم. در زمینه های وسواس، اختلالات اضطرابی و مشکلات خلقی هیجانی می توانم به شما کمک کنم.

چرا باور داشته باشیم ؟

پایش و سنجش آنلاین نتایج درمان

نوبت دهی آنلاین

آزمون های آنلاین روانشناختی معتبر

امکان مشاوره آنلاین از طریق وب سرویس

ارتباط با درمانگران عضو باور

نسخه دارویی آنلاین و یادآور پیامکی

آزمون های روانشناختی

آخرین مقالات سایت