داروی الاویل (Elavil)، که با نام عمومی آمیتریپتیلین (amitriptyline) نیز شناخته می‌شود، یک داروی ضد افسردگی از نوع سه حلقه‌ای است.

این دارو همچنین در درمان بیماری دردهای نوروژنیک، شب ادراری و پروفیلاکسی میگرن نیز به کار می‌رود.

در ادامه با کلینیک اعصاب و روان هیربد همراه باشید.

نام‌های تجاری:

Canada:

Apo-Amitriptyline

Bio- Amitriptyline

Dom-Amitriptyline

Elival

Letave

Novo-Triptyn

PMS-Amitriptyline

گروه دارویی-درمانی: 

ﺿﺪاﻓﺴﺮدﮔﻲ، ﺳﻪ ﺣﻠﻘﻮی

اشکال دارویی:

Coated Tablet: 10mmg . 25mg Scored Coated Tablet : 100 mg Scored Film Coated Tablet:50mg

مکانیسم عمل:

این دارو از طریق مهار برداشت مجدد نوراپی‌نفرین و سروتونین توسط پایانه سلول عصبی پیش‌سیناپسی، غلظت سیناپسی آنها را در سیستم عصبی مرکزی افزایش می‌دهد.

آمی ترپتیلین (Amitriptyline) ﺑﺎز ﺟﺬب ﺳﺮوﺗﻮﻧﻴﻦ و ﻧﻮراﭘﻲ ﻧﻔﺮﻳﻦ را ﻣﺴﺪود ﻣﻲﻛﻨﺪ، اﻣـﺎ ﻣﻬـﺎر ﺳـﺮوﺗﻮﻧﻴﻦ ﺑﻴﺸﺘﺮ اﺳﺖ.

ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺗﻤﺎﻳـﻞ زﻳـﺎدی ﺑـﺎ ﮔﻴﺮﻧـﺪهﻫـﺎی ﻣﻮﺳـﻜﺎرﻳﻨﻴﻚ M1 و ﻫﻴﺴـﺘﺎﻣﻴﻨﻲ H1 دارد.

موارد مصرف:

کاربرد اصلی این دارو درمان افسردگی است.

ولی این دارو در درمان بیماری دردهای نوروژنیک، شب ادراری و پروفیلاکسی میگرن نیز به کار می‌رود.

دوزبندی در بزرگسالان:

آمی ترپتیلین ﺑﺎ دوز آﻏﺎزﻳﻦ ۲۵ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در ﻫﻨﮕﺎم ﺧﻮاب، اﮔﺮ ﭼﻪ دوزﻫﺎی ﺑﺎﻻ ﻣﺎﻧﻨﺪ ۱۰۰ﻣﻴﻠـﻲﮔـﺮم ﻧﻴـﺰ در ﺑﻴﻤﺎران ﺑﺴﺘﺮی ﺗﺤﺖ ﻧﻈﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد.

ﺑﻴﻤﺎران ﺣﺴﺎس ﺑﻪ دارو و اﻓﺮاد ﻣﺴﻦ ﻣﻲﺗﻮاﻧﻨـﺪ ﺑـﺎ دوز ۱۰ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم ﺷﺮوع ﻛﻨﻨﺪ.

دوز دارو ﻣﻌﻤﻮﻻً ﻫﺮ ﭼﻨﺪ روز ۲۵ ﺗﺎ ۵۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم روزاﻧـﻪ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻣـﻲﻳﺎﺑـﺪ.

دوز درﻣـﺎﻧﻲ در داﻣﻨﻪ ۱۵۰ ﺗﺎ ۳۰۰ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم روزاﻧﻪ اﺳﺖ، اﻣﺎ ﺑـﺮای ﺑﻌﻀـﻲ ﺑﻴﻤـﺎران ﺑـﻪ دﻟﻴـﻞ ﺧـﻮاب آوری و دﻳﮕـﺮ ﺗﺄﺛﻴﺮات ﺟﺎﻧﺒﻲ دارو، رﺳﻴﺪن ﺑﻪ اﻳﻦ دوز ﻣﺸﻜﻞ اﺳﺖ.

در ﻣﻮرد ﺻﺤﻴﺢ ﺑﻮدن ﭘﻴﺶ ﺑﻴﻨﻲ ﭘﺎﺳﺦ درﻣﺎﻧﻲ ﺑـﻪ ﻏﻠﻈـﺖ Amitriptyline اﺧﺘﻼﻓـﺎﺗﻲ وﺟـﻮد دارد.

اﻣﺎ، ﭘﺎﺳﺦ درﻣﺎﻧﻲ ﺑﺎ ﻏﻠﻈﺖ Amitriptyline ﺑﻪ ﻫﻤـﺮاه Nortriptyline (ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﻴـﺖ ﻓﻌـﺎل آن) در ﺣﺪود ۱۵۰ ﺗﺎ۲۵۰ mg/ml رخ ﻣﻲدﻫﺪ.

بزرگسالان:

در کنترل افسردگی از راه خوراکی ، ابتدا ۲۵ میلی‌گرم ۴-۲ بار در روز ، مصرف می‌شود

سپس به تدریج بر اساس نیاز و تحمل بیمار مقدار مصرف افزایش می‌یابد.

کودکان:

به عنوان ضد افسردگی،‌ در کودکان ۱۲-۶ سال mg/day30-10 یا mg/kg/day5-1 در دو مقدار منقسم و در نوجوانان ابتدا ۱۰ میلی‌گرم هر سه بار در روز و ۲۰ میلی‌گرم هنگام خواب مصرف می‌شود.

این مقدار بر حسب نیاز و تحمل بیمار تا حداکثر mg/day100 در مقادیر منقسم یا بصورت مقدار واحد هنگام خواب تنظیم می‌شود.

در کودکان تا ۶ سال، به منظور کنترل شب‌ادراری، mg/day10 بصورت مقدار واحد هنگام خواب و در کودکان بزرگتر از ۶ سال، ابتدا mg/day10 بصورت مقدار واحد هنگام خواب مصرف می‌شود و سپس مقدار مصرف بر حسب نیاز و تحمل بیمار تا ۲۵ میلی‌گرم افزایش می‌یابد.

 در ﻣﻘﺎﻳﺴﻪ ﺑﺎ دﻳﮕﺮ داروﻫﺎی ﺿﺪ اﻓﺴﺮدﮔﻲ ﺣﻠﻘﻪ ای، اﻳﻦ دارو ﺷـﺪﻳﺪاً ﺧـﻮاب آور و ﺑـﺎ اﻓـﺰاﻳﺶ وزن و ﺗﺎﺛﻴﺮات آﻧﺘﻲ ﻛﻮﻟﻴﻨﺮژﻳﻜﻲ ﻫﻤﺮاه اﺳﺖ.

اﻳﻦ دارو در ﻛﺒـﺪ ﻣﺘﻴـﻞ از دﺳـﺖ داده و ﺑـﻪ Nortriptyline ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲﺷﻮد ﻛﻪ ﺗﺎﺛﻴﺮات ﺿﺪ اﻓﺴﺮدﮔﻲ دارد.

عوارض جانبی:

خشکی دهان، خواب‌آلودگی، تاری دید،‌ تهوع، اشکال در ادرار کردن، عوارض قلبی – عروقی، واکنش‌های ازدیاد حساسیت، اختلالات رفتاری، اختلالات حرکتی‌، تداخل در فعالیت جنسی، تغییرات قند خون، افزایش اشتها و وزن و عوارض اندوکربن مثل ژنیکوماستی، اختلالات خونی و هیپوناترمی از عوارض جانبی این دارو هستند.

عوارض جانبی متداول در اثر مصرف داروی آمی تریپتیلین ممکن است شامل موارد زیر باشد:

  • یبوست، اسهال؛
  • حالت تهوع، استفراغ، ناراحتی معده؛
  • دردهای دهانی، مزه های غیر طبیعی در دهان، سیاه شدن زبان؛
  • تغییرات در وزن یا میزان اشتها؛
  • ادرار کمتر از حد معمول؛
  • خارش یا جوش؛
  • تورم سینه (در مردان یا زنان)؛
  • کاهش میل جنسی، ضعف جنسی و یا مشکلات در به ارگاسم رسیدن؛

هشدارها و احتیاطات:

در موارد زیر این دارو باید با احتیاط فراوان مصرف شود:

الکسیم حاد، آسم، اختلالات دو قطبی، اختلالات خونی و گوارشی، گلوکوم با زاویه باریک، افزایش فشار کره چشم، پرکاری تیروئید،‌ هیپرتروفی پروستات، عیب کار کلیه، اسکیزوفرنی، حملات تشنجی، حساسیت به داروی‌های ضد افسردگی سه حلقه‌ای و احتباس ادرار.

تداخلات دارویی:

‌مصرف همزمان آمی ترپتیلین با مهار‌کننده‌های آنزیم MAO باعث تحریک CNS و بالا رفتن فشار خون می‌گردد.

این دارو از طریق کاهش آستانه تشنج با اثر داروهای ضد صرع، مقابله می‌کند.

بعضی از داروهای ضد صرع با کاهش غلظت پلاسمایی آمی ترپتیلین، اثر ضد افسردگی آن را کاهش می‌دهند.

آمی ترپتیلین اثر پائین‌اورنده فشار خون کلونید‌ین و گوانتیدین را کاهش می‌دهد و در صورت قطع ناگهانی این دارو، خطر افزایش فشار خون زیاد می‌شود.

مصرف همزمان با فنوتیازین‌ها موجب افزایش عوارض جانبی آنتی‌موسکارینی‌ می‌شود.

مصرف همزمان این دارو با داروهای مقلد سمپاتیک ممکن است سبب تشدید عوارض قلبی – عروقی و احتمالا بروز آریتمی، تاکی‌کاردی یا افزایش فشار خون می‌شود.

سایمتیدین با مهار متابولیسم این دارو، غلظت پلاسمایی آن را افزایش می‌دهد.

مصرف همزمان این دارو با داروهای ضد تیروئید ممکن است خطر بروز آگرانولوسیتوز را افزایش دهد.

مصرف همزمان فرآورده‌های حاوی الکل و سایر داروهای مضعف CNS با آمی ترپتیلین ممکن است سبب بروز ضعف شدید CNS، ضعف تنفسی و کاهش فشار خون شود.

توجهات پزشکی-پرستاری / آموزش به بیمار – خانواده:

۱- از قطع ناگهانی مصرف دارو باید پرهیز‌شود.

در صورت نیاز، کاهش مقدار مصرف باید تدریجی و در طول یک دوره حداقل ۴ هفته‌ای انجام شود.

۲- در هفته‌های اول درمان به دلیل افزایش تمایل به خودکشی باید بیمار را تحت نظر قرار داد.

۳- بیش از یک داروی ضد افسردگی در یک زمان نباید تجویز شود.

۴- برای شروع اثرات درمانی این دارو حداقل ۶-۱ هفته وقت لازم است.

موارد دیگر شامل :

۵- مصرف دارو توسط سالمندان باید به حداقل مقدار شروع شود.

زیرا به عوارض جانبی این دارو حساس‌ترند.

۶- به علت نیمه عمر طولانی دارو، تجویز یکباره مقادیر‌آن در موقع خواب ،کفایت می‌کند.

۷- به بیمار باید یاد آوری شود که در صورت بروز علائم آنتی موسکارینی به درمان ادامه دهد، چون به این اثرات تا حدی تحمل حاصل می‌شود.

۸ -در صورت وجود سابقه مصرف مهار کننده آنزیم MAO، باید دو هفته بعد از قطع آن، مصرف آمی‌تریپ‌تیلین را آغاز کند.

۹- در صورت ضرورت مصرف داروی مهارکننده MAO باید حداقل یک هفته بین قطع این دارو و شروع داروی جدید فاصله زمانی ایجاد شود.

۱۰- این دارو با ایجاد خواب آلودگی، ممکن است بر اعمالی که نیاز به مهارت و هوشیاری دارند، مانند رانندگی، تأثیر بگذارد.

۱۱- دوره درمان با این دارو باید کامل شود. از مصرف بیش از مقدار توصیه شده باید خودداری گردد.

۱۲- در صورت فراموش کردن یک نوبت مصرف دارو،اگر رژیم درمانی به صورت چند نوبت در روز می‌باشد، به محض به یادآوردن آن نوبت باید مصرف شود.

مگر اینکه، زمان مصرف نوبت بعدی فرا رسیده باشد، در این صورت مقدار مصرف بعدی نیز نباید دو برابر گردد.

اگر رژیم درمانی بصورت مصرف در هنگام خواب باشد، نباید هنگام صبح دارو مصرف شود. بهتر است در این موارد با پزشک مشورت گردد.

۱۳- به دلیل بروز منگی و سرگیجه هنگام برخاستن از حالت خوابیده یا نشسته باید احتیاط نمود.

۱۴- با مصرف این دارو، خشکی دهان ممکن است بروز نماید. در صورت تداوم این عارضه به مدت بیش از ۲ هفته، باید به پزشک مراجعه شود.

۱۵- احتمال بروز حساسیت به نور با مصرف این دارو وجود دارد. لذا ضروری است از پوشش ضد آفتاب استفاده شود.

۱۶- بیمار باید ۷-۳ روز پس از قطع مصرف تحت نظر باشد.

فارماکودینامیک / کینتیک:

  • آمی ترپتیلین پس از تجویز خوراکی به سرعت و به‌طور کامل جذب می شود. دارای متابولیسم گذر اول کبدی بوده و متابولیت فعال آن نورتریپ‌تیلین می‌باشد. راه دفع دارو از طریق کلیه است. زمان شروع اثر دارو ۳-۲ هفته و نیمه عمر دارو ۲۶-۱۰ ساعت می‌باشد. این دارو به میزان زیاد به پروتئین پلاسما پیوندد می‌یابد.
  • ﺗﻮزﻳﻊ: از ﺟﻔﺖ ﻋﺒﻮر ﻣﻲﻛﻨﺪ؛ وارد ﺷﻴﺮﻣﺎدر ﻣﻲﺷﻮد.
  • ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﻴﺴﻢ: ﻛﺒﺪی، ﺑﻪ Notriptilyne (ﻓﻌﺎل) ﺗﺒﺪﻳﻞ ﻣﻲﺷﻮد. در ﺳﺎﻟﻤﻨﺪان اﻣﻜﺎن اﺧﺘﻼل وﺟـﻮد دارد.
  • ﻧﻴﻤﻪ ﻋﻤﺮ ﺣﺬﻓﻲ: در ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن: ﺗﺎ ۲۷ ﺳﺎﻋﺖ (ﻣﺘﻮﺳﻂ: ۱۵ ﺳﺎﻋﺖ)
  • زﻣﺎن ﭘﻴﻚ، ﺳﺮﻣﻲ: ۴ ﺳﺎﻋﺖ
  • ﺗﺮﺷﺢ: از ﻃﺮﻳﻖ ادرار و ﻣﺪﻓﻮع

منبع:

مجموعه دارویی داروهای اعصاب و روان – دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران

کتاب فارماکوپه بیماری‌های اعصاب و روان

توجه : اطلاعات موجود در این پایگاه ‌داده، فقط جهت اهداف آموزشی و اطلاعات عمومی برای شما تامین شده است و برای توصیه پزشکی، تشخیص و درمان نباید در نظر گرفته ‌شود. قبل از مصرف هر گونه دارو، تغییر رژیم غذایی و یا شروع هر دوره درمانی، حتما با پزشک خود مشورت نمایید. هیچ گاه توصیه‌ای که توسط پزشک به شما داده می‌شود را نادیده نگیرید چرا که پزشک بر اساس قضاوت پزشکی خود برای بهبود شما ممکن است فارغ از اطلاعات بالا به شما درمان مناسب را تجویز کند.
آدرس در سعادت آباد غرب تهران

نشانی :سعادت آباد، بلوار دریا، بین خیابان شفق و مطهری جنوبی، پلاک ۱۰۶، ساختمان ساحل، طبقه سوم

تلفن:
۰۲۱ ۸۶ ۱۲۷ ۱۲۶
۰۲۱ ۸۶ ۱۲۷ ۱۵۷
۰۲۱ ۸۸ ۵۸۴ ۵۰۸