فنوباربیتال (Phenobarbital) در درمان انواع مختلف صرع به خصوص در کودکان استفاده می‌شود.

فنوباربیتال در درمان بی‌خوابی و اضطراب نیز مصرف می‌شود.

در ادامه با کلینیک اعصاب و روان هیربد همراه باشید.

نام‌های تجاری:

Canada:

Pms- Phenobarbital

گروه دارویی-درمانی:

ﺿﺪﺗﺸﻨﺞ، ﺑﺎرﺑﻴﺘﻮرات

اشکال دارویی:

TAB: 15, 30, 60, 100 mg

ﺗﺰرﻳﻘﻲ: ۲۰۰mg/ml

مکانیسم عمل فنوباربیتال :

ﺑﺎرﺑﻴﺘﻮراتﻫﺎ ﺑﻪ ﻃﻮر ﻃﻮﻻﻧﻲ ﻣﺪت اﺛﺮ آرام ﺑﺨﺸﻲ، ﺧﻮابآور و ﺿﺪ ﺗﺸﻨﺞ دارﻧﺪ ﺳﻨﺴﻮرﻫﺎی ﻛﻮرﺗﻜﺲ را دﭘﺮس ﻣﻲﻛﻨﻨﺪ، ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﻣﻮﺗﻮر را ﻛﺎﻫﺶ ﻣﻲدﻫﻨﺪ، ﻋﻤﻠﻜﺮد ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﻣﺨﭽـﻪ را ﺗﻐﻴﻴـﺮ ﻣﻲدﻫﻨﺪ و ﺳﺒﺐ ﻛﺴﺎﻟﺖ و ﺧﻮاب آﻟـﻮدﮔﻲ ﻫﻴﭙﻨﻮﺗﻴﺴـﻢ ﻣـﻲﺷـﻮﻧﺪ.

در دوز ﺑـﺎﻻ، ﺑـﺎرﺑﻴﺘﻮراتﻫـﺎ اﺛـﺮ ﺿﺪﺗﺸﻨﺞ را ﻧﺸﺎن ﻣﻲدﻫﻨﺪ.

اين دارو از يك طرف اثر مهاري گاماآمينوبوتيريك اسيد(GABA) را افزايش مي‌دهد و از طرف ديگر اثر تحريكي گلوتاميك اسيد را كم مي‌كند و بدين ترتيب با مهار انتخابي سلولهاي عصبي غير‌طبيعي،مانع انتشار امواج از كانون صرعي مي‌شود.

موارد مصرف:

ضد صرع، آرام بخش، خواب آور

دوزبندی در بزرگسالان:

آرام ﺑﺨﺸﻲ: ﺧﻮراﻛﻲ، ۳۰- ۱۲۰mg/day :IM در ۲ ﺗﺎ ۳ دوز ﻣﻨﻘﺴﻢ

آرام ﺑﺨﺸﻲ ﻗﺒﻞ از ﻋﻤﻞ ﺟﺮاﺣﻲ: ۱۰۰-۲۰۰ mg :I.Mﺗﺎ ۱/۵-۱ ﺳﺎﻋﺖ ﻗﺒﻞ از ﻋﻤﻞ ﺟﺮاﺣﻲ

ﺿﺪﺗﺸﻨﺞ: دوز درﻣﺎﻧﻲ: ۱۰-۲۰mg/kg :I.V. (ﺳﺮﻋﺖ ﻣﺎﻛﺰﻳﻤﻢ ۶۰mg/minute در ﺑﻴﻤﺎران ﺑﺎﻻی ۶۰ ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم)، اﮔﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻜﺮار ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ۲۰ دﻗﻴﻘﻪ ﻓﺎﺻﻠﻪ ﺑﺪﻫﻴﻢ.

ماکزیمم دوز: ۳۰mg/kg

دوز ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه: ﺧﻮراﻛﻲ، ۱-۳mg/kg/day :I.V در دوزﻫﺎی ﻣﻨﻘﺴـﻢ ﻳـﺎ ۲ ۵۰-۱۰۰mg ﺗـﺎ ۳ ﺑﺎر در روز

دوزﺑﻨﺪی در ﻛﻮدﻛﺎن:

آرام ﺑﺨﺸﻲ: ﺧﻮراﻛﻲ: ۲mg/kg ،۳ ﺑﺎر در روز

آرام ﺑﺨﺸﻲ ﻗﺒﻞ از ﻋﻤﻞ ﺟﺮاﺣﻲ: ﺧﻮراﻛﻲ، I.M، ۱-۳mg/kg :I.V. ،۱ ﺗﺎ ۱/۵ ﺳﺎﻋﺖ ﻗﺒـﻞ از

ﻋﻤﻞ ﺟﺮاﺣﻲ

ﺿﺪﺗﺸــــﻨﺞ: ۱۵-۲۰mg/kg :I.V. (دوز ﻣــــﺎﻛﺰﻳﻤﻢ (۱۰۰۰mg/dose (ﺳــــﺮﻋﺖ ﻣــــﺎﻛﺰﻳﻤﻢ

۳۰mg/minute در ﻛﻮدﻛﺎن ﻛﻤﺘﺮ از ۶۰ ﻛﻴﻠﻮﮔﺮم) اﮔﺮ ﻧﻴﺎز ﺑﻪ ﺗﻜﺮار ﺑﺎﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ۱۵ دﻗﻴﻘـﻪ ﻓﺎﺻـﻠﻪ ﺑﺪﻫﻴﻢ.

دوز ﻧﮕﻬﺪارﻧﺪه ﺿﺪﺗﺸﻨﺞ:

ﻧﻮزاد: ۵-۸mg/kg/day در ۱ ﺗﺎ ۲ دوز ﻣﻨﻘﺴﻢ

ﻛﻮدﻛﺎن: ۱-۵ ﺳﺎل: mg/kg/day در ۱ ﺗﺎ ۲ دوز ﻣﻨﻘﺴﻢ

۵-۱۲ ﺳﺎل: ۴-۶mg/kg/day در ۱ ﺗﺎ ۲ دوز ﻣﻨﻘﺴﻢ

ﺳﺎل: ۱-۳mg/kg/day در دوزﻫﺎی ﻣﻨﻘﺴﻢ ﻳﺎ ۲ ۵۰-۱۰۰mg ﺗﺎ ۳ ﺑﺎر در روز

دوزﺑﻨﺪی در ﺳﺎﻟﻤﻨﺪان:

ﺑﻪ دوز ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن رﺟﻮع ﺷﻮد.

دوزﺑﻨﺪی در اﺧﺘﻼل ﻛﻠﻴﻮی:

دﻳﺎﻟﻴﺰ (۲۰% ﺗﺎ %۵۰)

دوزﺑﻨﺪی در اﺧﺘﻼل ﻛﺒﺪی:

ﺑﺎﻳﺪ دوز ﻛﺎﻫﺶ داده ﺷﻮد.

عوارض جانبی:

قرص فنوباربیتال نیز همانند دیگر داروهای شیمیایی عارضه های جانبی خطرناکی به همراه دارد که به شرح زیر می باشد:

خواب آلودگی
افسردگی ذهنی
عدم تعادل
واکنش های آلرژیک پوستی
تحریک پذیری
بی قراری
اغتشاش شعور در سالمندان
هیجانات و فعالیت های غیر عادی در کودکان
کم خونی مگالوبلاستیک
و به طور تخصصی در دیگر دستگاه های بدن به شکل زیر می باشد:

دستگاه عصاب مرکزی: خواب آلودگی، لتارژی، سرگیجه، تضعیف CNS، تهنیج متناقص و آشفتگی، هیجان مفرط در کودکان
دستگاه قلب و عروق: کمی فشارخون، برادیکاردی، ترومبوفلبیت
پوست: اریتم مولتی فرم، نکروز، صدمه عصبی در محل تزریق، بثورات جلدی، تورم، کهیر، سندروم استینوس، جانسن
سیستم گوارش: حالت تهوع و استفراغ
دستگاه تنفسی: تضعیف تنفسی و آپنه
سیستم خونی: تشدید پورفیری
و وابستگی های فیزیکی و روانشناختی را نیز موجب می شود.

موارد منع مصرف:

فنوباربیتال در افراد مبتلا به کم خونی شدید و در افراد مبتلا به آسم یا دیابت منع مصرف دارد.

باربیتورات‌ها ممکن است سبب تشدید نشانه‌های هایپرتیروئیدی شوند.

در این موارد باید با احتیاط مصرف شوند. تزریق داخل شریانی و زیر پوستی باربیتورات‌ها ممنوع است.

توجهات پزشکی-پرستاری / آموزش به بیمار – خانواده:

  1. قرص داروهای باربیتوراتی نباید جویده شود. در صورتی که بیمار قادر به بلع قرص نیست می‌توان قبل از تجویز، آن را خرد کرده و با مایعات یا غذا مخلوط کرد هرگز قرص خرد شده نباید بصورت خشک مصرف شود.
  2. مصرف غذاهای حاوی ویتامین D نظیر لبنیات و سبزیجات تازه و حبوبات توصیه می‌شود.

فارماکودینامیک / کینتیک:

  • ﺷﺮوع اﺛﺮ: ﺧﻮراﻛﻲ: ﺧﻮابآور: ۲۰-۶۰ دﻗﻴﻘﻪ ؛ ۵ :I.V. دﻗﻴﻘﻪ
  • ﭘﻴﻚ اﺛﺮ: ۳۰ :I.V. دﻗﻴﻘﻪ
  • ﻃﻮل اﺛﺮ: ﺧﻮراﻛﻲ: ۶-۱۰ ﺳﺎﻋﺖ ۴-۱۰ I.V. ﺳﺎﻋﺖ
  • ﺟﺬب ﺧﻮراﻛﻲ: ۷۰% ﺗﺎ ۹۰%
  • ﭘﺮوﺗﺌﻴﻦ ﺑﺎﻧﺪﻳﻨﮓ: ۲۰% ﺗﺎ ۴۵%، در ﻧﻮزادان ﻛﻤﺘﺮ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ.
  • ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﻴﺴﻢ: ﻛﺒﺪی ﺗﻮﺳﻂ ﻫﻴﺪروﻛﺴﻴﻼﺳﻴﻮن و ﮔﻠﻮﻛﻮروﻧﻴﺪه ﻛﻮﻧﮋوﮔﻪ
  • ﻧﻴﻤﻪ ﻋﻤﺮ ﺣﺬﻓﻲ: ﻧﻮزادان ۴۵-۵۰۰ ﺳﺎﻋﺖ ﻛﻮدﻛﺎن: ۲۰-۱۳۳ ﺳﺎﻋﺖ o ﺑﭽﻪ ﻫﺎ: ۳۷-۷۳ ﺳﺎﻋﺖ
  • ﺑﺰرﮔﺴﺎﻻن: ۵۳-۱۴۰ ﺳﺎﻋﺖ زﻣﺎن ﭘﻴﻚ ﺳﺮﻣﻲ: ۱-۶ ﺳﺎﻋﺖ دﻓﻊ: ادراری

منبع:

مجموعه دارویی داروهای اعصاب و روان – دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران

کتاب فارماکوپه بیماری‌های اعصاب و روان

توجه : اطلاعات موجود در این پایگاه ‌داده، فقط جهت اهداف آموزشی و اطلاعات عمومی برای شما تأمین شده است و برای توصیه پزشکی، تشخیص و درمان نباید در نظر گرفته ‌شود. قبل از مصرف هر گونه دارو، تغییر رژیم غذایی و یا شروع هر دوره درمانی، حتماً با پزشک خود مشورت نمایید. هیچ گاه توصیه‌ای که توسط پزشک به شما داده می‌شود را نادیده نگیرید چرا که پزشک بر اساس قضاوت پزشکی خود برای بهبود شما ممکن است فارغ از اطلاعات بالا به شما درمان مناسب را تجویز کند.

نویسنده

دکتر سارا کلهری

دکتر سارا کلهری

رواندرمانگر بزرگسال با رویکرد شناختی رفتاری (CBT) و ISTDP من دکتری تخصصی روانشناسی، رواندرمانگر بزرگسال با رویکرد شناختی رفتاری (CBT) و ISTDP هستم. در زمینه های وسواس، اختلالات اضطرابی و مشکلات خلقی هیجانی می توانم به شما کمک کنم.

چرا باور داشته باشیم ؟

پایش و سنجش آنلاین نتایج درمان

نوبت دهی آنلاین

آزمون های آنلاین روانشناختی معتبر

امکان مشاوره آنلاین از طریق وب سرویس

ارتباط با درمانگران عضو باور

نسخه دارویی آنلاین و یادآور پیامکی

آزمون های روانشناختی

آخرین مقالات سایت