ﭘﺮﻓﻨﺎزﻳﻦ ﻳﻚ Phenothiazine Piperazine ﺑﺎ ﻗﺪرﺗﻲ ﻛﻤﺘﺮ از ﻫﺎﻟﻮﭘﺮﻳﺪول اﺳﺖ ﻛﻪ ﮔﺎﻫﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه Loxapine در دﺳـﺘﻪ داروﻫـﺎﻳﻲ ﻛـﻪ ﻗـﺪرت ﻣﺘﻮﺳـﻂ دارﻧـﺪ، دﺳـﺘﻪﺑﻨـﺪی ﻣـﻲﺷـﻮد.

قرص پرفنازین برای درمان اختلالات روان‌پریشی مانند اسکیزوفرنی مورد استفاده قرار می‌گیرد. 

از این دارو برای کنترل حالت تهوع و استفراغ شدید هم استفاده می‌شود.

در ادامه با کلینیک اعصاب و روان هیربد همراه باشید.

نام‌های تجاری:

گروه دارویی-درمانی: 

ضد روانپریشی نسل اول

اشکال دارویی:

TAB:2 mg, 4 mg, 8 mg

Injection : 5 mg / ml

مکانیسم عمل:

ﭘﺮﻓﻨﺎزﻳﻦ ﻳﻚ ﺗﺎ ﺳﻪ ﺳﺎﻋﺖ ﭘﺲ از ﺟﺬب ﮔﻮارﺷﻲ، ﺑﻪ ﺣﺪاﻛﺜﺮ ﻏﻠﻈﺖ ﺧﻮد ﻣـﻲرﺳـﺪ، و ﻧﻴﻤـﻪ ﻋﻤـﺮ دﻓﻊ ﻛﺎﻣﻞ آن ۹ ﺳﺎﻋﺖ اﺳﺖ .

ﻳﻚ ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﻴﺖ ﻓﻌﺎل(۷ ﻫﻴﺪروﻛﺴﻲ ﭘﺮﻓﻨﺎزﻳﻦ) دارد ﻛﻪ ﺑﺮای ﻛﻠﻴﺮاﻧﺲ آن ۱۹ ﺳﺎﻋﺖ زﻣﺎن ﻻزم اﺳﺖ.

دارو ﺑﻮﺳـﻴﻠﻪی ﺳـﺎﻳﺘﻮﻛﺮوم P450 اﻳﺰوآﻧـﺰﻳﻢ CYP2D6، اﻛﺴـﻴﺪه ﻣﻲﺷﻮد، اﻣﺎ ﻣﻤﻜﻦ اﺳﺖ ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﻴﺴﻢ آن ﺑﻪ ﺷﻴﻮه آﻟﻜﻴﻞ زداﻳﻲ، ﻫﻴﺪروﻛﺴـﻴﻠﻪ ﺷـﺪن و ﺳـﻮﻟﻔﺎﺗﻪ ﺷـﺪن اﻧﺠﺎم ﺷﻮد.

ﺗﻨﻮع و وﺳﻌﺖ ﺷﻴﻮهﻫﺎی ﻣﺘﺎﺑﻮﻟﻴﺴﻢ ﺑﺎﻋﺚ ﻣﻲﺷﻮد ﻏﻠﻈﺖ دارو ﺑﻪ ﻃـﻮر ﻧﺎﮔﻬـﺎﻧﻲ اﻓـﺰاﻳﺶ ﻧﻴﺎﺑﺪ.

ﺗﺪاﺧﻞ اﻳﻦ دارو ﺑﺎ ﻟﻴﺘﻴﻮم ﮔﺰارش ﺷﺪه اﺳﺖ.

موارد مصرف ﭘﺮﻓﻨﺎزﻳﻦ:

پرفنازین در اسکیزوفرنی و درمان کمکی کوتاه مدت اضطراب شدید، تحریکات روانشناختی، حرکتی، هیجان و تحریکات رفتاری شدید و ناگهانی، استفراغ و تهوع شدید به کار می رود.

دوزبندی در بزرگسالان:

ﭘﺮﻓﻨﺎزﻳﻦ اﻏﻠﺐ ۱۶ ﺗﺎ ۳۲ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در روز ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﻨﻘﺴﻢ در دو دوز ﺗﺠﻮﻳﺰ ﻣﻲﺷـﻮد.

دوز ﺑﻴﺶ از ۶۴ ﻣﻴﻠﻲﮔﺮم در روز ﺗﻮﺻﻴﻪ ﻧﻤﻲﺷﻮد. ﭘﺮﻓﻨﺎزﻳﻦ ﺗﻨﻬﺎ ﺑـﻪ ﺷـﻜﻞ ﺧـﻮراﻛﻲ آن ﻣﻮﺟـﻮد اﺳـﺖ.

ﻫﻤﭽﻨﻴﻦ ﺑﻪ ﺷﻜﻞ ﻗﺮصﻫﺎی ﺗﺮﻛﻴﺒﻲ ﺑﻪ ﻫﻤﺮاه ﺿﺪ اﻓﺴﺮدﮔﻲ ﺳﻪ ﺣﻠﻘﻪای آﻣﻲ ﺗﺮﻳﭙﺘﻴﻠﻴﻦ، ﺑﺮای درﻣﺎن اﻓﺴﺮدﮔﻲ ﻫﻤﺮاه ﺑﺎ ﻋﻼﻳﻢ روان ﭘﺮﻳﺸﻲ اﺳﺘﻔﺎده ﻣﻲﺷﻮد.

ﻣﺮوری اﺧﻴـﺮ ﺑـﺮ درﻣـﺎن اﺳـﻜﻴﺰوﻓﺮنی ﻧﺸـﺎن داده ﻛــﻪ ﭘﺮﻓﻨــﺎزﻳﻦ ﻋﻼﻳــﻢ اﻛﺴــﺘﺮاﭘﻴﺮاﻣﻴﺪال ﻛﻤﺘــﺮی ﻧﺴــﺒﺖ ﺑــﻪ ﻫﺎﻟﻮﭘﺮﻳــﺪول و ﻧﻴــﺰ داروی ﻧﺴــﻞ دوم(رﺳﭙﺮﻳﺪون) دارد.

تداخل‌هاي‌ دارويي‌:

مصرف‌ آن‌ همراه‌ باداروهاي‌ ضد آريتمي‌ و نيز داروهاي‌ ضدهيستامين‌ نظير ترفنادين‌ و آستميزول‌ يامسدد گيرنده‌ بتا مانند سوتالول‌، خطربروز آريتمي‌ بطني‌ را افزايش‌ مي‌دهد.

داروهاي‌ ضد افسردگي‌ خصوص انواع‌سه‌ حلقه‌اي‌ سبب‌ افزايش‌ غلظت‌ خوني‌ ونيز اثرات‌ ضد موسكاريني‌ اين‌ دارو مي‌گردند.

پرفنازين‌ ممكن‌ است‌ باعث‌كاهش‌ آستانه‌ تشنج‌ شده‌ و با اثر داروهاي‌ ضد صرع‌ مقابله‌ نمايد.

مصرف‌ اين‌ دارو همراه‌ با داروهايي‌ مانند متوكلوپراميد و ليتيوم‌ خطر بروز عوارض‌ خارج‌ هرمي‌ را افزايش‌ مي‌دهد.

پرفنازين‌ با اثر داروهاي‌ ضد پاركينسون‌ مانند بروموكريپتين‌ ولوودوپا مقابله‌ مي‌نمايد.

عوارض جانبی:

خواب آلودگی، افسردگی، خشکی دهان، یبوست، احتباس ادرار، تاری دید و احتقان بینی از عوارض شایع دارو هستند.

خواب‌آلودگی، سرگیجه، سردرد، تاری دید، بی‌خوابی، اسهال، استفراغ، یبوست، از دست دادن اشتها، افزایش تعریق، خشکی دهان، خارش پوست

موارد منع مصرف و احتیاط:

همراه با سایر داروهای تضعیف کننده سیستم اعصاب مرکزی، همراه با سایر داروهای تضعیف کننده مغزاستخوان، خصوصاً در افراد مسن، با احتیاط مصرف گردد.

توجهات پزشکی-پرستاری / آموزش به بیمار – خانواده:

  1. مصرف این دارو درکودکان زیر سن ۱۴ سال توصیه نمی‌شود.
  2. این دارو ممکن است ایجاد خواب آلودگی نموده و موجب اختلال در انجام کارهایی شود که نیاز به دقت و هشیاری دارند.
  3. پرفنازین‌ در افراد دچار بیماری‌های‌ قلبی‌ ـ عروقی‌، پارکینسون‌، اختلالات‌ تنفسی‌، صرع‌ و عفونت‌ حاد، صدمات‌ کلیوی‌ و کبدی‌ باید با احتیاط مصرف‌ شود.
  4. در بیمارانی‌ با سابقه‌ یرقان‌، لوکوپنی‌، میاستنی‌ گراو، کم‌ کاری‌ تیروئید، هیپرتروفی‌ پروستات‌ و گلوکوم‌ با زاویه‌بسته‌، به خصوص در افراد مسن‌ با احتیاط مصرف‌ گردد.
  5. مصرف‌ Perphenazine در کودکان‌ زیر سن‌ ۱۴ سال‌ توصیه‌ نمی‌شود.
  6. پرفنازین باید کاملا طبق دستور پزشک مصرف شود.
  7. هرگز بیش از مقدار و مدت تجویز شده پرفنازین مصرف نشود.
  8. هنگام رانندگی یا انجام کارهایی که به هوشیاری و آگاهی نیاز دارد، احتیاط شود.
  9. از قرار گرفتن در معرض نور خورشید و یا برنزه شدن در مقابل آن اجتناب شود.
  10. عملکرد کلیه و کبد باید با آزمایش‌های خون به صورت منظم بررسی شود تا این که بیمار مطمئن شود دارو به او آسیب نمی‌رساند.
  11. قبل از عمل جراحی در مورد مصرف دارو به جراح اطلاع دهد.
  12. پرفنازین  در مکانی به دور از رطوبت، گرما و نور نگهداری شود.
  13. در صورتی که یک نوبت از مصرف Perphenazine فراموش شد، به محض به یاد آوردن آن را میل کنید ولی اگر تقریبا زمان مصرف نوبت بعدی فرا رسیده باشد فقط آن نوبت مصرف شود و از دو برابر کردن آن خودداری شود.

فارماکودینامیک / کینتیک:

پرفنازين پس از مصرف خوراكي ، سريع ولي ناكامل جذب گرديده، تحت تأثير متابوليسم عبور اول كبدي قرار گرفته و غير فعال مي‌گردد.

متابوليت‌ها و مقدار ناچيز داروي تغيير نيافته عمدتاً از راه ادرار و مقداري نيز از طريق صفرا دفع مي‌گردند.

پيوند اين دارو به پروتئين‌هاي پلاسما بسيار زياد است.

منبع:

مجموعه دارویی داروهای اعصاب و روان – دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران

کتاب فارماکوپه بیماری‌های اعصاب و روان

توجه : اطلاعات موجود در این پایگاه ‌داده، فقط جهت اهداف آموزشی و اطلاعات عمومی برای شما تأمین شده است و برای توصیه پزشکی، تشخیص و درمان نباید در نظر گرفته ‌شود.

قبل از مصرف هر گونه دارو، تغییر رژیم غذایی و یا شروع هر دوره درمانی، حتماً با پزشک خود مشورت نمایید.

هیچ گاه توصیه‌ای که توسط پزشک به شما داده می‌شود را نادیده نگیرید چرا که پزشک بر اساس قضاوت پزشکی خود برای بهبود شما ممکن است فارغ از اطلاعات بالا به شما درمان مناسب را تجویز کند.

چرا باور داشته باشیم ؟

پایش و سنجش آنلاین نتایج درمان

نوبت دهی آنلاین

آزمون های آنلاین روانشناختی معتبر

امکان مشاوره آنلاین از طریق وب سرویس

ارتباط با درمانگران عضو باور

نسخه دارویی آنلاین و یادآور پیامکی

آزمون های روانشناختی

آخرین مقالات سایت