سلامتی روان

سلامت روان عاملی اساسی و جامع در سلامت و زندگی هر فردی است. سازمان بهداشت جهانی (WHO) بیان می‌کند:

“سلامتی به معنای تندرستی جسمانی، روانی و اجتماعی است و نه صرفاً به معنای عدم ابتلا به بیماری یا ناتوانی”.

کاربرد مهم این تعریف این است که سلامت روان چیزی فراتر از صرف عدم ابتلا به اختلالات روانی یا ناتوانایی هاست.

برای آشنایی بیشتر با مفهوم سلامت روان وابعاد آن  در ادامه مطلب با کلینیک اعصاب و روان هیربد همراه باشید.

سلامتی روان می‌تواند زندگی روزمره، روابط و سلامت جسمی ‌را تحت تأثیر قرار دهد. مراقبت از سلامت روان می‌تواند توانایی فرد در لذت بردن از زندگی را حفظ کند.

انجام این کار رسیدن به تعادل بین فعالیت‌های زندگی، مسئولیت‌ها و تلاش‌ها برای دستیابی به تاب آوری روانی است.

مسائلی مانند استرس، افسردگی و اضطراب می‌تواند بر سلامت روان تأثیر بگذارد و برنامه روزمره فرد را مختل کند.

سلامت روان چیست؟

سلامت روان به معنای تندرستی است که در آن فرد توانایی‌های خود را بشناسد، بتواند با استرس‌های معمول زندگی کنار بیاید، کار مفید و سازنده انجام دهد و بتواند با جامعه خود تعامل برقرار کند.

در این رابطه شما را به خواندن مقاله ای مرتبط” شرایط پر استرس اجتماعی و سلامت روان ” دعوت می‌کنیم.

سلامت روان بنیانی است برای توانایی های جمعی و فردی ما به عنوان انسانی که فکر می کند، هیجان دارد،

با دیگران ارتباط برقرار می کند، یک زندگی می سازد و از آن لذت می برد. بر این اساس، ارتقا، مراقبت و بازیابی سلامت روان می تواند به عنوان دغدغه مهم فردی و جامعه در سراسر دنیا باشد.

عوامل تعیین کننده سلامت روان

عوامل چندگانه اجتماعی، روانشناختی، و زیستی سطوح سلامت روان یک فرد در مقطع زمانی خاصی را تعیین می کند.

بهترین شاهد این مسئله، بحث خشونت جنسی است، که عوامل چندگانه ذکر شده می تواند افراد را تحت تأثیر قرار دهد.

سلامت روان ضعیف با تغییرات سریع اجتماعی، شرایط شغلی استرس زا، تبعیض جنسی، طرد اجتماعی، سبک زندگی ناسالم، بیماری جسمی و تعدی به حقوق انسانی ارتباط دارد.

این ها عوامل روانی و شخصیتی اختصاصی هستند که باعث می شوند افراد در برابر مشکلات بهداشت روانی آسیب ببینند.

عوامل ژنتیکی نیز عامل خطر آفرین زیستی برای سلامت روان است.

ارتقا و مراقبت از سلامت روان

ارتقای سلامت روان شامل فعالیت هایی است که بهبودی روانشناختی را ارتقا می‌دهد و می‌تواند شامل فراهم کردن محیطی باشد که از سلامت روان حمایت می‌کند.

محیطی که به حقوق مدنی، سیاسی، اقتصادی- اجتماعی و فرهنگی پایه ای احترام می‌گذارد و از آن حمایت می‌کند.

سخت است که بدون امنیت و آزادی که توسط این حقوق برآورده می‌شوند، بتوان به درجات بالایی از سلامت روان دست یافت.

سیاست‌گذاری های ملی سلامت روان بایستی دغدغه دو مسئله یعنی اختلالات روانی و ارتقای سلامت روانی را داشته‌باشند.

ارتقای سلامت روانی بایستی به سیاست‌ها و برنامه‌های دولتی و غیردولتی راه یابد. علاوه بر بخش سلامت، ضروری است که آموزش و پرورش، دادگستری، حمل و نقل، محیط زیست، صنعتی، مسکن و رفاه اجتماعی نیز درگیر ارتقای سلامت روان باشند.

سلامتی روان

 

راه‌های اختصاصی برای ارتقای سلامت روان

مداخلات اوایل کودکی، (مانند فراهم ساختن محیطی باثبات که نسبت به سلامت و نیازهای تغذیه‌ای کودکان حساس باشد، دربرابر تهدیدها از آن‌ها مراقبت کند، فرصتی برای یادگیری در سنین پایین را فراهم کند، و به شکلی مسئولانه و درعین حال که به لحاظ عاطفی از کودک حمایت و رشد وی را تحریک می‌کند، با کودک تعامل داشته باشد). پیشنهاد می‌شود این مقاله فرزندپروری را در این رابطه بخوانید:  

·         حمایت از کودکان (برنامه‌های مهارت‌های اجتماعی، برنامه های رشد کودک و نوجوان)

·         قدرت‌بخشی زنان در حوزه اقتصادی- اجتماعی (بهبود دسترسی به آموزش و تکریم آن‌ها)

·         حمایت اجتماعی از سالمندان (مانند ایجاد مراکز روزانه برای افراد مسن)

·         برنامه‌هایی که افراد آسیب‌پذیر را دربر می‌گیرد، شامل اقلیت‌ها، بومی مناطق، مهاجران و افرادی که تحت تأثیر تعارضات و مصیبت‌ها هستند (مانند ارائه مداخلات روانی- اجتماعی بعد از مصیبت)

·         ارتقای سلامت روان در مدارس (برنامه‌هایی شامل تغییرات زیست بومی حمایتگرانه در مدرسه)

·         مداخلات سلامت روان در کار و حرفه (مانند برنامه‌های پیشگیری از استرس)

·         سیاست‌های مسکن (مانند بهبود مسکن افراد)

·         برنامه‌های پیشگیری از خشونت (مانند کاهش دسترسی به الکل و صلاح)

·         برنامه‌های رشد جامعه (مانند پرورش شهرنشینی جامع)

·         کاهش فقر و حمایت اجتماعی در برابر فقر

·         قوانین و کمپین هایی برای مقابله با تبعیض

·         ارتقای حقوق، فرصت‌ها و مراقبت از افراد دچار بیماری‌های روانی

مراقبت و درمان مشکلات سلامت روان

در زمینه تلاش‌های ملی برای سیاست گذاری رشد و ارتقای سلامت روان، حیاتی است که نه فقط به مراقبت و ارتقای سلامت روان شهروندان پرداخته شود، بلکه به نیازهای افراد دچار آسیب روانی نیز رسیدگی شود. دانش و تجربه در زمینه اینکه چه کاری باید برای شاکله بندی کاهش بار اختلالات روانی انجام شود، طی ده های گذشته بهتر شده‌است. شواهد فزاینده‌ای هم اثربخشی و هم کارایی و به صرفه بودن مداخلات کلیدی برای اختلالات روانی در سطوح مختلف رشد اقتصادی را نشان می‌دهند.  مانند مداخلات مقرون به صرفه مؤثر، آسان و قابل اجرا شامل:

·         درمان افسردگی با درمان‌های روانشناختی و داروهای ضد افسردگی برای موارد متوسط تا شدید

·         درمان روان پریشی با داروهای ضدروان پریشی و حمایت روانشناختی

·         درمان‌ها و مراقبت‌های مربوط به اعتیاد به مواد مخدر و الکل

طیفی از ابزارهای ارزیابی اثربخش نیز برای پیشگیری از خودکشی، پیشگیری و درمان اختلالات روانی در کودکان، پیشگیری و درمان دمانس و درمان اختلالات مصرف مواد موجود است. برخی برنامه‌های عملیاتی بهداشت روان مانند به‌کارگیری، راهنمایی و توانمندسازی افراد غیرمتخصص برای شناسایی و مدیریت بهتر برخی از مشکلات و بیماری‌های روانی نیز اثربخش واقع شدند.

مسئولیت WHO

WHO از دولت‌ها برای رسیدن به هدف قوت‌بخشی و ارتقای سلامت روان حمایت می‌کند. این سازمان شواهد مربوط به ارتقای سلامت روان را بررسی کرده و با دولت‌ها برای انتشار این اطلاعات و یکپارچه‌سازی راهبردهای اثربخش در سیاست‌ها و برنامه‌ها همکاری می‌کند.

در 2013 انجمن بهداشت جهانی یک “برنامه اقدام جامع سلامت روان برای 2013-2020” تصویب کرد. این برنامه تعهدی است بر تمام اعضای WHO تا اقدامات اختصاصی برای ارتقای سلامت روان و همکاری جهت رسیدن به اهداف مشترک تعیین شده را انجام دهند.

اهداف کلی این برنامه اقدام، ارتقای سلامت روان، پیشگیری از اختلالات روانی، مراقبت، تسهیل بهبودی، ارتقای حقوق انسانی و کاهش مرگ و میر، شیوع و ناتوانی افراد مبتلا به اختلالات روان است. این برنامه روی 4 موضوع کلیدی تمرکز دارد:

·         تقویت رهبری و دولتی مؤثر برای سلامت روان

·         تهیه خدمات جامع، یکپارچه و مسئولانه سلامت روان و مراقبت اجتماعی در شرایط جامعه

·         اجرای راهبردهایی برای ارتقا و پیشگیری در سلامت روان

·         تقویت نظام اطلاعاتی، شواهد و مطالعات سلامت روان

تأکید ویژه بر روی برنامه اقدامی است تا حقوق انسانی مراقبت شده و ارتقا یابد، جامعه مدنی و مراکز مراقبت‌های جامعه‌نگر تقویت شوند و ارتقا یابند.

وزارتخانه‌های بهداشت نیاز دارند تا نقش رهبری را بر عهده گرفته، و WHO با آن‌ها و شرکای ملی و بین المللی شامل جامعه مدنی برای اجرای برنامه همکاری می کند. از آنجایی که هیچ فعالیتی برای تمام کشورها مناسب نیست، هر دولت نیاز دارد تا برنامه عمل خود را منطبق با شرایط ملی اختصاصی خود منطبق کند.

 

منبع: WHO

نویسنده

دکتر سارا کلهری

دکتر سارا کلهری

رواندرمانگر بزرگسال با رویکرد شناختی رفتاری (CBT) و ISTDP من دکتری تخصصی روانشناسی، رواندرمانگر بزرگسال با رویکرد شناختی رفتاری (CBT) و ISTDP هستم. در زمینه های وسواس، اختلالات اضطرابی و مشکلات خلقی هیجانی می توانم به شما کمک کنم.

چرا باور داشته باشیم ؟

پایش و سنجش آنلاین نتایج درمان

نوبت دهی آنلاین

آزمون های آنلاین روانشناختی معتبر

امکان مشاوره آنلاین از طریق وب سرویس

ارتباط با درمانگران عضو باور

نسخه دارویی آنلاین و یادآور پیامکی

آزمون های روانشناختی

آخرین مقالات سایت